W naszym kraju, w ostatnich dwóch latach, na różne przetwory, przerabiano 2.2 - 2.3 mln ton jabłek, w tym 1.9 - 2.0 mln ton na sok zagęszczony. Stanowiło to 55 - 58 % zbiorów jabłek. Tylko w Chinach przerabia się więcej jabłek, 5.0 - 5.5 mln ton. 

Dużo jest dyskusji na temat niskich cen skupu jabłek wykorzystanych do produkcji soku zagęszczonego. W oparciu o materiał liczbowy uzyskany z Zakładu Ekonomiki Ogrodnictwa IERiGZ, wybrałem ceny skupu jabłek i ceny zbytu soku zagęszczonego w latach 2015 i 2016. 

Średnie ceny skupu jabłek do produkcji soku zagęszczonego, loco zakład, w gr/kg:

Miesiące I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII średnio rocznie
2015 25 25 34 38 39 - 33 35 50 51 44 43 38
2016 30 30 27 24 24 23 33 25 26 25 33 33 28

Duże były rozpiętości cen w poszczególnych miesiącach w roku 2015. Wysokie w ostatnich czterech miesiącach, w których jest największa podaż jabłek. Inaczej było w następnym roku. Niższe były ceny, średnio rocznie o 10 gr/kg

Średnie ceny zbytu jabłkowego soku zagęszczonego w euro/kg:

Miesiące I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII średnio
2015 0,82 0,81 0,84 0,85 0,85 0,83 0,88 0,97 1,08 1,07 1,12 0,91 0,92
2016 1,19 1,15 1,15 1,16 1,15 1,12 1,07 1,08 1,07 0,93 0,98 1,01 1,08

Odwrotnie było w cenach zbytu, wyższe w 2016 roku, z mniejszymi różnicami w ciągu tego roku. W porównaniu z rokiem 2015,średnio roczna cena była wyższa o 0.16 euro/kg. 

W średnich cenach istnieją rozpiętości, które maja decydujący wpływ na ostateczny wynik. Dotyczy to także wyżej prezentowanych cen. Różny jest poziom rozpiętości cen. Na przykład w 2016 rozpiętość cen skupu jabłek w poszczególnych województwach wynosiła 0.20 - 0.37 zł/kg. Średnia 0.28 zł/kg. Średnie ceny obrazują ogólną sytuację i trendy, w tym wypadku w cenach. 

Różne są jabłka przerabiane na sok zagęszczony, gdyż pochodzą z różnych źródeł. Z sadów przydomowych, z odsortu jabłek deserowych i z sadów towarowych. Najwięcej z sadów z starymi drzewami, mało atrakcyjnych odmian i niedostatecznie pielęgnowanych. Sady o małej powierzchni, z których wpływy są dodatkowym źródłem dochodu w gospodarstwie. Większość prac wykonują członkowie rodziny. Można je określić jako typowe sady przemysłowe. W takich sadach koszty produkcji wynoszą co najmniej 0.40 zł/kg. Są sady w których się produkuje jabłka deserowe, niższej jakości i odmian z niską wartością handlową. Lecz jabłka z tych sadów nie znajdują zbytu jako deserowe w kraju i zagranica, a tylko w naszym przetwórstwie owocowym. W tych sadach koszty produkcji, są wyższe o około 0.20 zł/kg od kosztów w sadach przemysłowych.

W oparciu o średnie ceny skupu jabłek i uzyskanych informacji od kilku przetwórców spróbowałem obliczyć, średnie koszty produkcji soku zagęszczonego.

Przyjąłem następujące wartości: 6.5 kg jabłek x 0.32 zł/kg, plus koszty wytworzenia 1.30 zł/kg = 3.38 zł/kg (przy kursie 4.20 zł/euro, koszt 0.80 euro/kg ). Przy cenie skupu jabłek 0.25 zł/kg, średni koszt produkcji soku zagęszczonego wynosi około 3.0 zł/kg (0,70 euro/kg), a przy cenie skupu 0.40 zł/kg, około 4.0 zł/kg ( 0.93 euro/kg). 

W tym dwuletnim okresie we wszystkich miesiącach zanotowano nadwyżkę finansową (różnica między ceną zbytu i kosztami produkcji) w produkcji soku zagęszczonego. Duże były różnice w poszczególnych miesiącach. Przy cenie skupu jabłek 0.32 zł/kg od 0.01 do 0.39 euro/kg. Są to średnie wartości. Inne mogą być wyniki w miesiącach, czy w przetwórniach. Inaczej było w produkcji jabłek. Tylko w roku 2015, w trzech ostatnich miesiącach, za część jabłek, ceny skupu pokryły koszty ich produkcji.
To są fakty o których warto wiedzieć. 

Szczegółowy komentarz o cenach i kosztach w następnym felietonie.
Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 

Ostatnie ogłoszenia

Partnerami portalu są: synthos agroactivtimac agro