Biologia
Jest to najgroźniejsza i najczęściej występująca choroba na brzoskwiniach. Patogen ten poraża młode liście. Na początku części blaszki liściowej grubieją oraz  robią się pofałdowane i zdeformowane. Tkanka porażonych liści żółknie i przebarwia się na karminowo. Na porażonych liściach pojawia się delikatny białoszary nalot. Pod koniec czerwca większość porażonych liści obumiera i opada z drzew. Defoliacji drzew brzoskwini sprzyjają długie okresy suszy. Kędzierzawość liści brzoskwini może także porażać pędy i kwiaty, które zamierają i opadają. Z kolei na porażonych owocach widoczne są drobne rany oraz przebarwienia żółtokarminowe. Zimują zarodniki workowe oraz tworzące się z nich konidia na powierzchni łusek i kory pędów. Do infekcji pierwotnych dochodzi wiosną, w fazie nabrzmiewania pąków. Chorobie tej sprzyja wilgotna pogoda oraz wysoka temperatura. W pełni okresu wegetacji nie dochodzi do zakażeń wtórnych. Razem z obumierającymi liśćmi zamiera grzybnia patogena rozwijająca się tylko w  żywej tkance.  

Szkodliwość
Silnie porażone drzewa brzoskwini przez kędzierzawość są osłabione i gorzej plonują w następnym roku.

Zwalczanie
W celu ograniczenia występowania kędzierzawości liści brzoskwini należy wycinać i niszczyć pędy z porażonymi liśćmi. Obecnie do zwalczania tego patogena dopuszczone są następujące preparaty:
- Carpene 65 WP,
- Cuproflow 375 SC,
- Miedzian 50 WP,
- Miedzian Extra 350 SC,
- Pomarsol Forte 80 WG,
- Syllit 65 WP,
- Thiram Granuflo 80 WG.
Przed ich zastosowaniem należy zapoznać się z etykietą-instrukcją stosowania dołączoną do opakowania.
 

Biologia
Namiotnik jabłoniowy jest to motyl o wydłużonych, białych skrzydłach pierwszej pary, na których znajduje się 12-17 czarnych punktów ułożonych w podłużne rzędy. Tylne skrzydła są szare i zakończone strzępiną. Szkodnik ten składa owalne, ciemne jaja po kilkadziesiąt sztuk w złożach. Gąsienice mają długość 2 cm są żółte, później żółtoszare, z czarną głową i dwoma rzędami czarnych kropek po bokach ciała. Poczwarki są żółte, w białych, wrzecionowatych kokonach ułożonych w pakiety. Zimują gąsienice pod tarczką złoża jaj, z których wylęgały się latem. Następnie pod koniec kwietnia wychodzą spod tarczek i wgryzają się do wnętrza młodych liści i minują je. Żerowanie trwa przez cały okres kwitnienia jabłoni. Po kwitnieniu gąsienice opuszczają miny i oplatają przędzą liście znajdujące się na zakończeniach krótkopędów oraz tworzą tzw. namioty. W czasie rozwoju, który trwa od 1-1,5 miesiąca, powiększają stopniowo namioty, którymi mogą obejmować całe gałęzie. Po zakończeniu rozwoju tworzą śnieżnobiałe oprzędy przylegające jeden do drugiego i przepoczwarczają się. Wytworzone oprzędy są przyczyną tego, że gąsienice są mało dostępne lub całkiem niedostępne dla wszelkich opryskiwań. Dorosłe motyle namiotnika jabłoniowego mają rozpiętość skrzydeł 2 cm. Motyle pojawiają się pod koniec czerwca, które są aktywne nocą, a w ciągu dnia siedzą nieruchomo na spodniej stronie liści, na pniach lub w trawie obok drzew. Samica tego szkodnika może złożyć nawet 200 jaj, które powleka lepką wydzieliną. Po trzech tygodniach z jaj wylęgają się gąsienice, które nie wychodzą spod tarczek, ale odżywiają się substancjami zapasowymi, które znajdowały się w jajach.

Szkodliwość
Żeruje na jabłoniach. Gąsienice początkowo minują liście, które brunatnieją i zasychają. Następnie oplatają przędzą najbliżej położone liście i je szkieletują. Starsze gąsienice zjadają liście i pozostawiają tylko grubsze nerwy. Masowe gradacje namiotnika jabłoniowego występują co około 10 lat i wówczas trwają przez kolejne 2-3 sezony wegetacyjne.

Zwalczanie
W mniejszych sadach, gdy wystąpi namiotnik jabłoniowy, wskazane jest mechaniczne niszczenie gniazd szkodnika. Obecnie do zwalczania tego motyla zarejestrowane są następujące preparaty:
- Bulldock 025 EC,
- Runner 240 SC,
- SpinTor 240 SC,
- Steward 30 WG.
Przed ich zastosowaniem należy zapoznać się z etykietą-instrukcją stosowania dołączoną do opakowania.
 

Biologia
Gruzłek cynobrowy jest bardzo pospolitym pasożytem okolicznościowym, który występuje na wielu gatunkach drzew i krzewów liściastych, w tym na drzewach i krzewach owocowych. Bardzo często atakuje gałęzie i konary osłabione pasożytowaniem innych patogenów, uszkodzone przez mróz i zasychające. Tzw. wrotami dla gruzłka cynobrowego są zranienia kory. Patogen przerasta do drewna, które brunatnieje i sinieje. Na obumierających pędach pojawiają się drobne jaskrawopomarańczowe brodawki – sporodochia, w których skupione są zarodniki konidialne. Obok sporodochiów tworzą się karminowoczerwone skupienia owocników stadium doskonałego – perytecja z zarodnikami workowymi. Zimuje grzybnia, sporodochia i perytecja na porażonych pędach. Na wiosnę zarodniki konidialne i workowe dokonują infekcji pierwotnych. W sezonie wegetacyjnym gruzłek cynobrowy rozprzestrzenia się za pomocą konidiów, które roznoszone są z kroplami deszczu i przez wiatr.

Szkodliwość
Gruzłek cynobrowy bardzo łatwo zakaża osłabione i wysychające pędy. W czasie ciepłej i deszczowej pogody może porażać również zdrowe oraz zranione organy.

Zwalczanie
W celu zapobiegania występowania gruzłka cynobrowego należy usuwać i niszczyć obumierające pędy i gałęzi. Rany po cięciu trzeba zabezpieczać farbą emulsyjną z dodatkiem fungicydu np. Funaben Plus 03 PA. Wskazane jest również opryskiwanie drzew preparatem Topsin M 500 SC. Przed zastosowaniem wymienionych środków należy zapoznać się z etykietą-instrukcją stosowania dołączoną do opakowania.
 

Biologia
Jest to półkolista, błyszcząca mszyca o długości 1,8-2,4 mm. Bezskrzydłe samice są czarne, a larwy – brunatne. Jaja są owalne, czarne i błyszczące. Wiosną mszyca wiśniowo-przytuliowa żeruje na czereśni i wiśni, a latem na przytuli i przetaczniku. Zimują jaja na pędach w pobliżu pąków. Larwy wylęgają się w kwietniu. Po żerowaniu na pąkach przenoszą się na spodnią stronę liści oraz najmłodsze pędy. Na przełomie mają i czerwca pojawiają się uskrzydlone osobniki, które przelatują na przytulię lub przetacznik. Jednak część mszyc zostaje na wiśniach i czereśniach do końca sezonu. Jesienią uskrzydlone mszyce wracają na drzewa i składają jaja. Na wiśniach może rozwinąć się 10-13 pokoleń, a na czereśni 6-7 pokoleń tej mszycy.

Szkodliwość
Licznemu występowaniu mszycy wiśniowo-przytuliowej sprzyja wczesna, ciepła wiosna z opadami. W wyniku żerowania tej mszycy następują duże szkody w szkółkach oraz młodych nasadzeniach. Szkodnik ten tworzy kolonie w wierzchołkowej części młodego pędu. Jego wzrost zostaje zahamowany, a liście marszczą się i skręcają spiralnie, tworząc tzw. gniazda. Silnie uszkodzone liście zasychają i opadają. Pędy mają zahamowany wzrost i są mniej wytrzymałe na mróz.
Mszyca wiśniowo-przytuliowa żeruje także na szypułkach kwiatowych, ogonkach owoców oraz na samych owocach.

Zwalczanie
W celu określenia progu zagrożenia dla mszycy wiśniowo-przytuliowej, należy w okresie od kwietnia do lipca przeglądać zakończenia pędów na 50 losowo wybranych drzewach. Wówczas próg zagrożenia wynosi 1 drzewo z koloniami mszycy. Rozwój tego gatunku mszycy oraz zagrożenie z jej strony są powiązane z warunkami pogodowymi. W niektórych latach, mimo przekroczenia wartości progowej, mszyca nie stanowi dużego zagrożenia. Obecnie do zwalczania mszycy wiśniowo-przytuliowej zarejestrowane są następujące preparaty:
- Bulldock 025 EC,
- Calypso 480 SC,
- Jetstac 100 EC,
- Karate Zeon 050 CS,
- Kung-Fu 050 CS,
- Mospilan 20 SP,
- Pilar-Lambda-Cyhalotryna 050 CS.
Przed zastsowaniem w/w środków należy zapoznać się z etykietą-instrukcją stosowania dołączoną do opakowania.
 

Biologia
Patogen ten poraża wiśnie i czasem czereśnie.  Atakuje owoce w różnym stadium rozwoju, ale najbardziej podatne są w fazie wybarwiania. Na porażonych owocach pojawiają się ciemnobrunatne, lekko zapadające się plamy z kremowopomarańczowymi skupieniami zarodników. Rozwojowi choroby sprzyjają lata z dużą ilością opadów w okresie dojrzewania wiśni.

Szkodliwość
Choroba ta może się ujawnić już w sadzie lub na zebranych i długo przechowywanych owocach w temperaturze pokojowej. W przypadku porażenia zawiązków owoców powoduje ich zasychanie. Porażone owoce najczęściej zasychają i pozostają na drzewie w postaci mumii, stanowiąc źródło infekcji w następnym sezonie.

Zwalczanie
Obecnie do zwalczania zgnilizny wiśni zarejestrowane są następujące środki:
- Captan 50 WP,
- Captan 80 WG,
- Kaptan Plus 71,5 WP,
- Kaptan Zawiesinowy  50 WP,
- Pomarsol Forte 80 WG,
- Sadoplon 75 WP.
Przed ich zastosowaniem należy zapoznać się z etykietą-instrukcja stosowania dołączoną do opakowania.

 

Biologia
Jest to motyl o rozpiętości skrzydeł 12-14 mm. Skrzydła pierwszej pary są szare, a w końcowej części znajdują się po jednej – duże, ciemne plamy, obok których zauważalne są cztery niewielkie, czarne plamki w kształcie przecinków. Tylne skrzydła są jaśniejsze i szarobrązowe. Jajo jest wypukłe w formie tarczki. Gąsienica początkowo jest biała z czarną głową, a później intensywnie różowa o długości 10-12 mm. Zimują gąsienice owocówki śliwkóweczki w kokonach, w załamaniach kory oraz w ściółce pod drzewami. Przepoczwarczenie odbywa się w kwietniu i pierwsze dorosłe motyle pojawiają się pod koniec kwietnia i na początku maja. Owocówka śliwkóweczka lata w ciepłe wieczory i w drugiej połowie maja składa jaja na wyrośniętych zawiązkach owoców. Płodność samic wiosna wynosi od 35 do 50 jaj. Prawie po wylęgu gąsienica wgryza się do owocu i tam żeruje około 3 tygodnie. Następnie po zakończeniu rozwoju opuszcza owoc i na pniu drzewa albo w jego okolicy tworzy biały kokon. Ponad 50% gąsienic owocówki śliwkóweczki przepoczwarcza się w tym samym roku, a motyle pojawiają się w drugiej dekadzie maja. Płodność samicy w II pokoleniu jest wyższa niż I pokolenia i wynosi 150 jaj. Gąsienice II pokolenia znacznie obniżają wartość handlową owoców.

Szkodliwość
Owocówka śliwkóweczka jest to bardzo groźny szkodnik, który żeruje głównie na śliwie, ałyczy, brzoskwini, moreli, tarninie oraz czasem na wiśni i czereśni. W wyniku żerowania gąsienic wiosną w młodych zawiązkach, owoce przestają rosnąć i opadają. Żerująca gąsienica w dojrzewającym owocu wygryza jamkę w pobliżu pestki oraz zanieczyszcza owoc ziarnistymi odchodami. Tak uszkodzone owoce tracą wartość handlową.

Zwalczanie
W celu określenia progu zagrożenia owocówki śliwkóweczki należy od początku czerwca do końca sierpnia przeprowadzać obserwacje co 2 tygodnie na losowo wybranych 20 drzewach i przeglądać po 20 zawiązków. Wartość progu zagrożenia wynosi średnio 1-2 jaja lub świeże wgryzy.  Do stwierdzenia terminu lotu owocówki śliwkóweczki – przeważnie I pokolenia wskazane jest zawieszanie pułapek feromonowych. Informacje o terminie lotu i składania jaj przez tego szkodnika można uzyskać, hodując motyle z zebranych w poprzednim roku gąsienic. Wskazane jest także śledzenie wiosną przebiegu temperatury, określając sumę temperatur efektywnych potrzebną do wylotu motyli owocówki śliwkóweczki, a wynoszącą 69°C, przy temperaturze zera fizjologicznego +7°C.
Obecnie do zwalczania owocówki śliwkóweczki dopuszczone są następujące preparaty:
- Agria - Lambda Cyhalotryna 050 CS,
- Arkan 050 CS,
- Bulldock 025 EC,
- Calypso 480 SC,
- Dimilin 480 SC,
- Karate Zeon 050 CS,
- Kirkuk B 050 CS,
- Kung-Fu 050 CS,
- LambdaCe Z 050 CS,
- Mospilan 20 SP,
- Pilar-Lambda-Cyhalotryna 050 CS,
- Runner 240 SC,
- SpinTor 240 SC,
- Steward 30 WG,
- Sumi-alpha 050 EC.
Przed ich zastosowaniem należy zapoznać się z etykietą-instrukcją stosowania dołączoną do opakowania.
 

Biologia
Objawy mączniaka jabłoni widoczne są na liściach, pędach, pąkach, kwiatach oraz owocach. Liście pokrywają się białym, mączystym nalotem grzybni z zarodnikami konidialnymi. Silnie porażone liście są zahamowane we wzroście, zdeformowane, zwijają się wzdłuż nerwu głównego, zamierają od brzegu oraz wcześnie opadają. Na młodych, niezdrewniałych pędach pojawia się biały, mączysty i wojłokowaty nalot. Porażone pędy jabłoni przestają rosnąć, a ich wierzchołki zamierają. Zainfekowane pąki zamierają jeszcze przed rozwinięciem się. Z mniej porażonych pąków powstają drobne, niedorozwinięte oraz pokryte delikatnym nalotem liście. Na kwiatach pojawia się biały nalot grzybni, który powoduje drobnienie i niedorozwój oraz sterylność pręcików i słupków. Prowadzi to do braku zapylenia i obumierania kwiatów. Na skórce owoców pojawia się charakterystyczne ordzawienie – taka siateczka. Mączniak jabłoni przerasta z pędów do młodych pąków liściowych. Na wiosnę grzybnia, która przezimowała między łuskami porażonych pąków, przerasta na rozwijające się liście. Powstały na nich biały nalot grzybni z zarodnikami konidialnymi jest źródłem infekcji wtórnych. Do zakażenia dochodzi w temperaturze 10-28°C, a liście nie muszą być wcale zwilżone.

Szkodliwość
Patogenowi temu sprzyjają ciepłe lata z małą ilością opadów oraz łagodne zimy. Epidemię choroby hamują mroźne zimy, gdy temperatura spadnie poniżej -25°C. Wymarzają wtedy porażone pąki, które są bardzo wrażliwe na niską temperaturę.
Mączniak jabłoni powoduje znaczne straty w uprawach jabłoni. Drzewa wydają duże mniejszy plon i owoce są ordzawione oraz skorkowaciałe.

Zwalczanie
W celu ograniczenia występowania mączniaka jabłoni należy wycinać i niszczyć porażone pędy zaraz po zaobserwowaniu pierwszych objawów choroby.
Obecnie do zwalczania mączniaka jabłoni zarejestrowane są następujące preparaty:
- Ardent 500 SC,
- Buffer 250 EC,
- Bumper 250 EC,
- Capitan 400 EC,
- Clarinet 200 SC,
- Difo 250 EC,
- Discus 500 WG,
- Domark 100 EC,
- Fint Plus 64 WG,
- Golden Difenokonazol 250 EC,
- Golden Propiconazol 250 EC,
- Jetzone 250 EC,
- Kaptan Plus 71,5 WP,
- Nimrod 250 EC,
- Riza 250 EW,
- Score 250 EC,
- Shavit 72 WG,
- Siarkol 80 WP,
- Siarkol 800 SC,
- Siarkol Extra 80 WP,
- Skower 250 EC,
- Sokker 250 EC,
- Sparta 250 EW,
- Suplo 250 EC,
- Systemik 125 SL,
- Talent 240 EC,
- Tercel 16 WG,
- Troja 250 EW
- Zato 50 WG.
Przed ich zastosowaniem należy zapoznać się z etykietą-instrukcją stosowania dołączoną do opakowania.
 

Biologia
Objawy mączniaka prawdziwego winorośli występują na liściach oraz młodych latoroślach podatnych odmian. Na wierzchu i spodzie liści pojawia się biały nalot, który jest widoczny zarówno podczas wilgotnej i suchej pogody. Liście robią się zdeformowane i zaczynają zamierać. Na porażonych pędach winorośli pojawiają się ciemnobrązowe, czarne plamy, które później robią się czerwono-brązowe. Na pędach pojawia się również biały, mączysty nalot.  Patogen ten zimuje w postaci grzybni w pąkach lub na porażonych pędach. Na wiosnę grzybnia ta stanowi główne źródło infekcji. Chorobie tej sprzyja wyższa temperatura oraz duża wilgotność powietrza.

Szkodliwość
Mączniak prawdziwy winorośli powszechnie występuje we wszystkich rejonach uprawy winorośli. Choroba ta spotykana jest w dużym nasileniu w uprawach pod osłonami. Patogen ten powoduje spadek plonowania winorośli o 80-90%. Bardzo silnie uszkadza owoce, które są podatne na porażenie aż do momentu, kiedy zawartość cukru osiąga 8-15%. W wyniku infekcji owoców dochodzi do zniszczenia komórek skórki, które zamierają. Nekrotyczna skórka staje się mało elastyczna i rosnące owoce zaczynają pękać. Cześć porażonych owoców zasycha, a część jest atakowana przez inne patogeny, np. Botrytis cinerea oraz Penicillium spp. Owoce odmian fioletowych wybarwiają się nierównomiernie i w czasie zbioru występują na nich liczne, ciemne plamy. Porażone rośliny przez mączniaka prawdziwego winorośli słabiej rosną i są bardziej podatne na przemarzanie w zimie.

Zwalczanie
W celu zapobiegania występowania mączniaka prawdziwego winorośli należy unikać nadmiernego zagęszczenia krzewów przez właściwe cięcie oraz ograniczyć nawożenie azotowe. Obecnie brak jest zarejestrowanych środków ochrony roślin przed tą chorobą.
 

Biologia
Jest to motyl o rozpiętości skrzydeł od 16 do 20 mm. Pierwsza para skrzydeł jest brunatnopopielata z brunatnymi, falistymi przepaskami oraz brązowozłocistą plamą w narożu, tzw. lusterkiem. Natomiast druga para skrzydeł jest oliwkowopopielata. Jaja są w formie spłaszczonej - opalizujące tarczki. Gąsienica jest biała, a później robi się różowa i osiąga długość 15 mm. Poczwarka jest brązowa i ukryta w zagłębieniu kory drzewa. Zimują gąsienice w kolebkach pod korą drzew oraz w jej spękaniach. Mogą również zimować w przechowalniach, w skrzynkach z owocami. Dorosłe motyle owocówki jabłkóweczki pojawiają się na przełomie kwietnia i maja. Szkodnik ten lata o zmierzchu w ciepłe wieczory. Samice składają jaja na liściach i owocach, gdy temperatura powietrza wynosi 15°C. Płodność samicy w I pokoleniu wynosi 60-100 jaj, a w II pokoleniu 30-60 jaj. Przeciętnie rozwój jaja trwa 6 dni. Pierwsze gąsienice pojawiają się w połowie czerwca i zaczynają wgryzanie się do owoców. Rozwój owocówki jabłkóweczki trwa ponad miesiąc. Część gąsienic, które najwcześniej zakończyły rozwój, przepoczwarcza się w tym samym roku i daje początek drugiemu pokoleniu. Motyle II pokolenia pojawiają się na przełomie lipca i sierpnia, a składanie jaj przez samice tego pokolenia trwa do września.

Szkodliwość
Owocówka jabłkóweczka żeruje na jabłoniach, gruszach oraz czasem na głogu.
W czerwcu gąsienice wgryzają się do owoców i drążą tunel sięgający aż do gniazda nasiennego, z którego wyjadają nasiona. Z otworu wejściowego wysuwają się na zewnątrz brunatne odchody połączone przędzą. Uszkodzone zawiązki opadają na ziemię już w lipcu. Natomiast mniej liczne gąsienice drugiego pokolenia owocówki jabłkóweczki żerują w dojrzewających owocach, które opadają we wrześniu. W ostatnich latach zwiększyła się liczebność populacji owocówki jabłkóweczki. Związane jest to z występowaniem korzystnych warunków dla rozwoju tego szkodnika.

Zwalczanie
W celu określenia progu zagrożenia owocówki jabłkóweczki należy:
- od połowy maja do połowy czerwca prowadzić odłowy do pułapek feromonowych. Obserwacje wykonywać co 2 dni, liczyć i usuwać motyle z pułapek. Więcej niż 5 motyli odłowionych do pułapki w ciągu doby przez 4 kolejne dni stanowi próg zagrożenia;
- od czerwca do sierpnia na losowo wybranych 25 drzewach przejrzeć po 20 zawiązków. Próg zagrożenia stanowi 10 świeżych wgryzów lub jaj na 500 zawiązków;
- w lipcu na 5 wybranych drzewach umieścić opaski z papieru falistego. Próg zagrożenia stanowi obecność licznych gąsienic. Należy prowadzić szczegółowe obserwacje w następnym roku;
- w okresie zbiorów owoców należy przejrzeć 1000 owoców. Obecność zasiedlonych owoców stanowi próg zagrożenia. Wskazane jest wówczas prowadzenie dokładnych obserwacji w przyszłym roku.
Obecnie do zwalczania owocówki jabłkóweczki zarejestrowane są następujące preparaty:
- Acetamip 20 SP,
- Affirm 095 SG,
- Agria - Lambda Cyhalotryna 050 CS,
- Alpha Gold 100 EC,
- Arkan 050 CS,
- Bulldock 025 EC,
- Calypso 480 SC,
- Carpovirusine Super SC,
- Coragen 200 SC,
- Dimilin 480 SC,
- Ecodian-CP VP,
- Fastac 100 EC,
- Fury 100 EW,
- Golden Alpha 100 EC,
- Jetstac 100 EC,
- Karate Zeon 050 CS,
- Kirkuk B 050 CS,
- Kung-Fu 050 CS,
- LambdaCe Z 050 CS,
- Madex SC,
- Mospilan 20 SP,
- Pilar-Lambda-Cyhalotryna 050 CS,
- Rage 100 EW,
- Rimon 100 EC,
- Runner 240 SC,
- Sherpa 100 EC,
- SpinTor 240 SC
- Steward 30 WG,
- Sumi-alpha 050 EC,
- Sumitox 20 SP,
- Tak Tak 100 EC,
- Titan 100 EW,
- Viper 20 SP.

Przed zastosowaniem w/w środków należy zapoznać się z etykietą-instrukcją stosowania dołączoną do opakowania.
 

Jabłoń
Parch jabłoni, Choroby przechowalnicze
W najbliższym okresie należy pamiętać o prawidłowym przygotowaniu owoców do przechowywania. Z jednej strony więc należy pamiętać o chorobach fizjologicznych takich jak: gorzka plamistość podskórna i rozpad mączysty, z drugiej zaś o chorobach pochodzenia grzybowego: gorzka zgnilizna jabłek, szara pleśń (sucha zgnilizna przykielichowa lub miękka zgnilizna), mokra zgnilizna jabłek, brunatna zgnilizna jabłek czy parch przechowalniczy. W przypadku pierwszej grupy chorób fizjologicznych decydujące są dwa czynniki: stosunek K : Ca (zawartość w owocach) i termin zbioru. Stosunek K : Ca: jeśli jest wyższy od 30 to owoce odmian podatnych bardzo szybko to pokazują! Jeśli jest on niższy od 30 to owoce są bardziej jędrne i dłużej je można przechować.

Termin zbioru, a raczej sposób jego wyznaczania: jedyną z pośród metod wyznaczania terminu zbioru, którą można zastosować w każdym z gospodarstw jest wykonanie testu skrobiowego.

Zakresy indeksu skrobiowego dla jabłek

Zakres indeksu skrobiowego

Odmiany

1-3

Enterprise, Holiday, Lobo (1-4), Merlose (2-3), Spartan, Starkimson, Waleria,

3-5

Bancroft, Cortland (2-4), Elstar, Empire, Elise (4-4,65) Fiesta (3-4), FreeRedstar,

Gala (4,5-7), Gloster (3-7), Idared (3-4), Jonathan, McIntosh, McSpur (3-5), Redkroft, Rajka, Topaz,

5-7

Freedom, Golden Delicious (5-6), Jonagold (6-7), Lodel, Melfree, Rubin (6-7), Rubinola, Mutsu, Pinova (5,5-7)

7-8

Alwa, Arlet, Jester, Ligol,

Inną metodą określania terminu zbioru (możliwą do wykonania niemal w każdym gospodarstwie jest pomiar jędrności owoców.

Zakresy jędrności (wg Rutkowskiego) dla jabłek podczas zbioru

Odmiana

Jędrność (kG)

Odmiana

Jędrność (kG)

 Alwa

9,0-9,5

Jonagold

7,0-8,0

Arlet

8,5-9,0

Jonathan

8,1-8,8

Bankroft

8,0-9,0

Ligol

7,5-8,0

Cortland

6,5-8,0

Lobo

6,0-8,5

Elstar

7,0-8,0

Lodel

7,5-8,0

Empire

7,0-8,0

McIntosh

6,7-7,7

Fiesta

9,0-9,5

McSpur

6,5-7,5

Gala

7,5-8,0

Melrose

7,0-7,5

Gloster

7,5-9,0

Rubin

7,5-8,0

Golden Delicious

7,5-9,0

Szampion

6,8-7,3

Holiday

6,7-7,5

Spartan

7,0-7,8

Idared

7,0-8,0

Starkimson

8,0-9,0

Jester

6,5-7,0

Elise

9,0-9,5

 

 

Pinova

6,5-8,0

 

Wyznaczanie terminu zbioru za pomocą indeksu Streifa:

                                   Jędrność miąższu w Kg

Indeks Streifa=---------------------------------------------------------------------

                        zawartość ekstraktu x Wartość próby skrobiowej

 

 

Choroby grzybowe
Gorzka zgnilizna jabłek: (patogen: Pezicula) Podatne odmiany pochodzące od Koksy Pomarańczowej lub Golden Deliciousa, a więc GD, Gala, Pinova, Topaz, Katia, Fiesta, Szampion, Rubin, Jonagold. Zarodniki grzyba z kroplami deszczu.
Szara pleśń (sucha zgnilizna przykielichowa lub miękka zgnilizna): choroba, której zwalczanie przeprowadzamy jedynie w czasie kwitnienia! Odmiany podatne to: Gloster, Ligol, Elstar, Cortland i Gala.  
Mokra zgnilizna jabłek: ulegają jej głównie jabłka uszkodzone w czasie zbioru. Grzyb wnika poprzez skaleczenia skórki (później koncentryczne siwe skupiska a w tkance owocu patulina!)
Brunatna zgnilizna jabłek: Owoce całe czarne. Pojawia się głównie sadach bardzo długo nie opryskiwanych!
Rejestrację posiadają:
Program I
1.    Na 4 tygodnie przed zbiorem Bellis 38 WG (25,2% boskalidu i  12,8% piraklostrobiny) 0,8kg/ha;
2.    Na 1- 2 tygodnie przed zbiorem Switch 62,5 WG (375g cyprodynilu + 250 g fludioksonilu);
Program II
1.    Na 3 tygodnie przed zbiorem Switch 62,5 WG (375g cyprodynilu + 250 g fludioksonilu);
2.    Na tydzień przed zbiorem Switch 62,5 WG (375g cyprodynilu + 250 g fludioksonilu);
Program III
1. i 2. Na 3 i 1 tydzień przed zbiorem 150g/ha Polyversum WP+ koniecznie 0,4l/ha Protectora.
Program IV
1.    i 2. Na 3 i 1 tydzień przed zbiorem 0,5 kg/1 metr wysokości korony Boni Protec.
Możliwe są też programy mieszane!

Postępowanie z owocami po zbiorze

Owoce zbieramy w dni o różnej temperaturze! Jeśli w dniu zbioru w cieniu jest 240C, to owoce zbierane w południe nagrzewają się nawet do 360C, a urządzenia chłodnicze obliczone są na temperaturę wsadu 14-180C! Gdy bezpośrednio z sadu ustawiamy je w komorach, gdzie histereza ustawiona jest na od 5 do 80C, to owoce zostają przeziębione! Są one owocami klimakterycznymi, co oznacza, że przy różnicy większej jak 80C zawsze powstają jakieś uszkodzenia! W tym przypadku po wyjęciu z komory będą miały „czekoladkę” na skórce!

Szkodniki

Nadal aktualne są wskazówki dotyczące zwalczania mszyc. W sadach, w których obserwuje się występowanie mszyc (przy licznej populacji) należy  wykonać zwalczanie (np. Actara 25 WG (21), Calypso 480 EC (14) Mospilan 20 SP (14) czy Pirimor 500 WG (7) czy Teppeki50 WG 21)). Zabieg należy wykonać dużą ilością wody (1000l/ha), koniecznie z zużyciem zwilżacza Silvet lub Super Zwilżacz (150 ml/1000 l wody).  Zapewnia to szybsze pobranie preparatu, a co się z tym wiąże wyższą jego skuteczność!                                                                                                                                    
              
 Nadal aktualne są wskazówki dotyczące systematycznego kontrolowania liczebności przędziorków i pordzewiaczy. W sadach, w których przekroczony jest próg zagrożenia ekonomicznego (4 szt. przędziorka średnio na liść lub 40 szt. pordzewiaczy) konieczne jest ich zwalczanie Można zastosować jeden z akarycydów (np. Envidor 240 S.C-0,4l/ha (14)., Magus 200 SP-0,7l/ha (28); Nissorun 050 EC-0,9l/ha (30); Ortus 05 SC-1l/ha (7), Omite 30 WP- 2,25kg/ha (14); Omite 570 EW-1,5-2l/ha (7); w konwencjonalnej ochronie: Sanmite 20 WP-0,7l/ha (7); Talstar 100 EC- 0,6l/ha (7)
      
Owocówki (II pokolenie owocówek i II pokolenie zwójkówek) – W pułapki feromonowe:
- w Sośniczanach odłowiło się motyli owocówki jabłkóweczki: 04-11.08 – 21 szt., Zwójka siatkóweczka-04-11.08 – 16 szt., W tym samym czasie złapało się 3 szt. motyli zwójkówek:  wydłubki oczateczkę
Ostatni zabieg wykonano pomiędzy 02 a 04. 08.2012 roku i powinien on zabezpieczyć owoce przed uszkodzeniami przez tę grupę szkodników.

W okolicach 20 sierpnia należy spodziewać się drugiego pokolenia zwójki siatkóweczki i w związku z tym należy spodziewać się komunikatu i wówczas wykonać  zabieg ochronny jednym z preparatów: Runner 240 EC w dawce 0,40l/ha, Steward 30 WG w dawce 0,2kg/ha SpinTor 240 SC w dawce 0,6-0,8l/ha lub Affirm w dawce od 2,5-3,0 kg/ha.
 
Wskazówki dotyczące nawożenia dolistnego

Wszystkie sady jabłoniowe (odmiany jesienne i późnojesienne)  należy na 4 i na 2 tygodnie przed zbiorem   zasilić  nawozem fosforowo – wapniowym (Folicare fosforowo-wapniowy; Senifos; Kalcifos lub Rosafos) w stężeniu od 0,5 do 1 % lub Maximus extra P-K 3-5 kg/1000 l wody. Zabieg ten znacznie poprawia wybarwianie owoców. W celu równoczesnego wzbogacenia owoców w wapń oraz poprawy ich wybarwienia można zastosować na 4 i na 2 tygodnie przed zbiorem Goёmar Colorado w dawce po 5l/ha lub Tecamin Brix 2-3l/ha.

Należy również pamiętać o zasileniu doglebowym (na 6 do 8 tygodni przed planowanym zbiorem) saletrą potasową lub potasowo-wapniową w ilości 100-130 kg/ha Zabieg ten zwiększy wydatnie wielkość owocu, poprawi jego wybarwienie i smak, poprawi kondycję pąków kwiatowych na rok przyszły oraz zdefoliuje chwasty w pasach herbicydowych. Taki sam zabieg należy wykonać w sadach  śliwowych.
Po zbiorze należy wysiać 100-150 kg saletry wapniowej na 1 ha.

Zabiegi pielęgnacyjne
1.    Cięcie letnie długopędów odmian zbieranych za 4-6 tygodni!
2.    W sadach czereśniowych, wiśniowych, śliwowych, brzoskwiniowych i morelowych tuż po zbiorach Przystąpić do cięcia   drzew. W sadach czereśniowych powinno już być wykonane cięcie korzeni!
W kwaterach z odmianami Golden Delicious i Mutsu zastosować w trzeciej dekadzie sierpnia Chelat Mn.

Nawożenie posypowe
Holendrzy i Belgowie przy zbiorze 2 fazowym, po pierwszym zbiorze, a przy jedno fazowym,  bezpośrednio po zbiorze stosują 100-120 kg saletry wapniowej na 1 ha sadu, w celu wzmocnienia pąków kwiatowych.

Do niedawna po zbiorze owoców zapominaliśmy o sadach! Ostatnie zimy jednak zweryfikowały nasze podejście. Obecnie zalecane są:
1.    1 tydzień po zbiorze: 0,5-0,7% mocznik + chelat Zn + chelat B;
2.    2 tygodnie po zbiorze: 0,5-0,7% mocznik +dolistny nawóz P- K;
3.    3 tygodnie po zbiorze: 0,5-0,7% mocznik + dolistny nawóz P- K;
4.    Po pierwszych większych przymrozkach: 5% roztwór mocznika + Cynkobor;

Etefon to hormon starzenia się komórek roślinnych. Sadownicy holenderscy i belgijscy stosują 3 tygodnie po zbiorach 200-250 ml/ha Ethleru (Agrostymu) w celu wzmocnienia pąków kwiatowych i szybszego zakończenia wegetacji (czyli przygotowania się drzew do zimowego spoczynku).

Po 2-3 nocach z temperaturami -40C i poniżej zastosować 40% roztwór mocznika z pełną dawką Chelatu Zn.


Grusza
Nadal aktualne są wskazówki dot. Grusz.
Parch gruszy – wzrost zawiązków: preparaty zawierające mancozeb + Drakar lub Final K w dawce 3 l/ha. Potas  w sadach gruszowych jest ogromnie ważny ze względu na:
- wpływ na wielkość owocu, jego smak    
- stwarzanie środowiska niekorzystnego dla miodówek!.
Za 7 dni powinno się zastosować dolistny nawóz wapniowy (Belgowie stosują Boramin Ca w dawce 3-5l/ha!

Miodówki gruszowe: W okresie około zbiorczym należy spodziewać się nalotów muchówek miodówek. Dimilin 25 WP (14) w dawce od 0,6 do 0,9 kg/ha lub Rimon 100 EC (7) w dawce 0,75 l/ha lub Acaramik 018 EC (3) w dawce 0,75l/ha!

Śliwa
Nadal aktualne są wskazówki: należy przeprowadzać systematyczne lustracje pod kątem występowania mszyc, które są wektorem szarki!!! W przypadku stwierdzenia ich występowania należy wykonać zabieg jednym z preparatów chloro lub neonikotynowych Calypso 480 SC-0,1l/ha (14); lub Agricolle – 3l/ha..
Nadal aktualne są wskazówki dotyczące zwalczania pordzewiacza śliwowego: Omite 570 EW – 2l/ha (7), Omite 30 WP-2,25kg/ha (14) Ortus 05 SC – 1l/ha (7)..
Nadal aktualne są wskazówki dotyczące zwalczania przędziorków: Magus 200 SC- 0,5 l/ha (14), Omite 30 WP- 2,25 kg/ha (14), Omite 570 EW-1,5-2l/ha (7), Ortus 05 SC – 1l/ha (7),
Owocówka śliwkóweczka: Ciągle odławiają się ogromne ilości samców. Zabiegi należy wykonywać systematycznie co trzy tygodnie!.
Znamionówka tarniówka: Karate Zeon 050 CS (0,15-0,2l/ha) – opryskiwać po pojawieniu się gąsiennic!

UWAGA: W tych sadach śliwowych, w których występuje szarka (ospowatość śliw), należy zaznaczyć chore drzewa, by w czasie cięcia nie przenosić wirusa! Oczywiście w kwaterach z odmianami późnymi nadal kontynuować regularne (co 10-14 dni) dolistne nawożenie Megafolem lub Aminoplantem.
Brunatna zgnilizna drzew pestkowych – od początku dojrzewania owoców co 10-14 dni naprzemiennie z Topsinem M 500SC (14) -1,5l/ha; Horizon/Orius/Sparta/Syrius/Troja 250 EW (7) -0,75l/ha.
Po zbiorze owoców: Rak bakteryjny: Mag 50 WP – 3 kg/ha.

Wiśnia i czereśnia
Po zbiorze owoców:
Drobna plamistość liści drzew pestkowych: Carpene 65 WP/Syllit 65 WP – 1,5 kg/ha (1-2 razy w okresach opadów!) Topsin M 500 SC – 1,5l/ha lub Kaptan Plus 71,5 WP – 2kg/ha lub Score 250 EC -0,2l/ha (max 2 razy w sezonie).
Przędziorki: Agricolle – 3l/ha;
Rak Bakteryjny po cięciu: 3kg/ha preparatu miedziowego.
Program nawożenia dolistnego  dla pestkowych!:
Jak najszybciej w ciągu 2 tygodni po zbiorze należy sady gatunków pestkowych Trzykrotnie w odstępach co 5 dni należy zasilić mocznikiem wg następującego schematu:
1.    I zabieg tuż po zbiorze – 8 kg mocznika/ha + Chelat Zn + Chelat B;
2.    II zabieg w 5 dni później – 12 kg mocznika na ha;
3.    III zabieg za kolejne 5 dni – 18 kg mocznika na 1 ha.

Malina owocująca na pędach dwuletnich
Po zbiorze owoców: Zamieranie pędów malin: Opryskiwać 1-2 razy w okresach chłodnej wilgotnej pogody co 10-14 dni: Mythos 300 SC – 2,5l/ha (nie częściej jak 2 razy w sezonie!); Rovral Flo 255 SC – 4,5 l/ha (nie częściej jak 2 razy w sezonie!);; Sadoplon 75 WP -5-7,5 kg /ha (30 dni prewencji!);  Switch 62,5 WG – 0,8-1kg/ha; Signum 33 WG (1,8kg/ha).
Malina powtarzająca: Szara pleśń: Teldor 500 SC – 1,5l/ha. lub Signum 33 WG – 1,8 kg/ha. Switch 62,5 WG – 0,8-1kg/ha;
Mszyce: Pirimor 500 WG (0,75 kg/ha) (7); Agricolle 3l/ha.
Przędziorek chmielowiec: Agricolle-3l/ha;
Nawożenie dolistne: Nawóz potasowy (Drakar lub Final K lub Cigo K (po 3l/ha) I za trzy dni nawóz wapniowy: Foscavit (4-8l/ha lub; Wapnovit (3-5l/ha) lub YaraLiva Calcinit (5-7kg/ha) lub Agroleaf Power wapniowy (3-5kg/ha); lub Phostrade Ca (3-5l/ha) lub Basfoliar Combi Stib -3-5l/ha lub Fertileader Elite 3-4l/ha; Agrocean Ca – 3l/ha lub Metalosate Ca- 2l/ha.
Porzeczka czarna (po zbiorze): Amerykański mączniak agrestu:: Nimrod 250 EC-0,75-2,25l/ha; Score 250 EC-0,2l/ha; Topsin M 500 SC-1,5l/ha,
Opadzina liści porzeczki, biała plamistość liści: (Dithane Neo Tec 75 WG-3-4,5 kg/ha; Topsin M500 SC – 1,5 l/ha  lub Polyram 70 WG – 3,0 kg/l/ha, Score 250 EC -0,2 l/ha,
Pryszczarek porzeczkowiec liściowy i pryszczarek porzeczkowy łodygowy: Calypso 480 SC -0,15-0,2 l/ha; i pyretroidy.
Przeziernik porzeczkowiec: Bulldock 025 EC (0,6l/ha) i inne pyretroidy.
Przędziorek Chmielowiec: Omite 30 WP- 2,25kg/ha; Omite 570 EW- 1,5l/ha; Talstar 100 EC-0,6l/ha; Agricolle-3l/ha;

Źródło: wskazówki na Spotkanie GDC z dnia 14-19 sierpnia 2012 roku – intensywny wzrost owoców

Sandomierz; dnia 13.08.2012 roku, opracowanie: Adam Fura