Wykorzystałeś limit de minimis? Możesz nie dostać rekompensaty z Funduszu Ochrony Rolnictwa

Krajowa Rada Izb Rolniczych zwróciła się do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z postulatem zmiany zasad finansowania Funduszu Ochrony Rolnictwa. Samorząd rolniczy chce, aby rekompensaty wypłacane producentom rolnym z FOR nie były wliczane do limitu pomocy de minimis. Zdaniem KRIR obecne przepisy mogą pozbawiać części rolników możliwości uzyskania rekompensaty za produkty dostarczone niewypłacalnym podmiotom skupującym.

Problem dotyczy przede wszystkim gospodarstw, które wcześniej wykorzystały dostępny limit pomocy de minimis, m.in. w związku ze stratami spowodowanymi niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi czy korzystaniem z innych form wsparcia. W takiej sytuacji, mimo poniesienia straty w związku z niewypłacalnością odbiorcy produktów rolnych, rolnik może nie mieć już możliwości otrzymania środków z Funduszu Ochrony Rolnictwa.

KRIR chce zmian w przepisach

Krajowa Rada Izb Rolniczych zaproponowała, aby świadczenia z Funduszu Ochrony Rolnictwa zostały wyłączone spod limitu pomocy de minimis. W tym celu konieczna byłaby odpowiednia nowelizacja ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa oraz zgłoszenie Komisji Europejskiej takiego mechanizmu jako rekompensaty za straty wynikające ze zdarzeń nadzwyczajnych, w tym niewypłacalności kontrahenta.

Zdaniem samorządu rolniczego takie rozwiązanie pozwoliłoby przywrócić pełną funkcjonalność Funduszu i zapewnić producentom skuteczniejszą ochronę w sytuacji, gdy odbiorca ich produktów staje się niewypłacalny.

Ministerstwo: rekompensata z FOR to pomoc publiczna

Ministerstwo Rolnictwa w odpowiedzi wyjaśniło jednak, że rekompensaty wypłacane na podstawie ustawy z 9 maja 2023 r. o Funduszu Ochrony Rolnictwa stanowią pomoc publiczną.

Jak wskazuje resort, pomoc publiczna może być udzielana w dwóch podstawowych trybach: w ramach programów pomocowych wcześniej zgłoszonych lub notyfikowanych i zatwierdzonych przez Komisję Europejską albo w formule pomocy de minimis, na podstawie odpowiednich przepisów krajowych.

W przypadku Funduszu Ochrony Rolnictwa zastosowanie ma drugi z tych mechanizmów.

Komisja Europejska nie zgadza się na notyfikację pomocy z FOR

Ministerstwo wskazało, że zgodnie ze stanowiskiem Komisji Europejskiej pomoc z Funduszu Ochrony Rolnictwa jest pomocą operacyjną w formie rekompensaty dla rolników, którzy nie otrzymali zapłaty za produkty sprzedane podmiotowi skupującemu, który stał się niewypłacalny przed dokonaniem płatności.

Tego rodzaju pomoc, zdaniem Komisji Europejskiej, nie może zostać zgłoszona do notyfikacji. W konsekwencji rekompensaty z FOR powinny być udzielane w ramach pomocy de minimis.

Resort zwraca również uwagę, że całkowite wyłączenie przepisów dotyczących pomocy publicznej w przypadku rekompensat z Funduszu mogłoby prowadzić do naruszenia zasad równej konkurencji.

Nielegalna pomoc mogłaby zostać zakwestionowana

Ministerstwo podkreśla także ryzyko związane z udzielaniem pomocy poza obowiązującymi zasadami. Komisja Europejska może z własnej inicjatywy zbadać informacje dotyczące pomocy, która mogła zostać udzielona niezgodnie z prawem.

Jeżeli KE uznałaby, że pomoc została przyznana niezgodnie z zasadami, mogłaby zobowiązać państwo członkowskie do jej odzyskania od beneficjentów. W takim przypadku do zwrotu mogłyby zostać doliczone również odsetki naliczane od dnia udostępnienia niezgodnej z prawem pomocy do dnia jej odzyskania.

Limit de minimis pozostaje kluczowy dla rolników

Ministerstwo przypomniało jednocześnie, że zgodnie z unijnymi przepisami łączna kwota pomocy de minimis w rolnictwie przyznanej jednemu przedsiębiorstwu przez państwo członkowskie nie może przekroczyć 50 tys. euro.

Oznacza to, że rekompensata z Funduszu Ochrony Rolnictwa konkuruje o dostępny limit z innymi formami pomocy de minimis. Rolnik, który wcześniej wykorzystał znaczną część limitu, może więc mieć ograniczone możliwości uzyskania środków z FOR.

W ocenie Ministerstwa obecne przepisy wynikają jednak z zasad obowiązujących w zakresie pomocy publicznej i stanowiska Komisji Europejskiej. Na ten moment resort nie widzi możliwości wyłączenia rekompensat z Funduszu Ochrony Rolnictwa z limitu pomocy de minimis bez zmiany podstawy prawnej i zgody Komisji Europejskiej.