Rolnicy mają zyskać większą ochronę. Nowe przepisy przeciwko oszustwom żywnościowym

Koniec z nieprawdziwymi informacjami o pochodzeniu żywności, skuteczniejsza kontrola sprzedaży internetowej i większa ochrona uczciwych producentów – takie zmiany przewiduje nowelizacja przepisów dotyczących jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Ustawa przygotowana przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ma również wzmocnić kontrolę żywności importowanej.

Fałszowanie żywności i podawanie nieprawdziwych informacji o produkcie to problem nie tylko dla konsumentów, ale również dla rolników i producentów, którzy przestrzegają obowiązujących wymagań. Nowe przepisy mają zwiększyć możliwości kontroli i ułatwić wykrywanie podmiotów, które próbują zdobywać przewagę na rynku poprzez nieuczciwe praktyki.

– Fałszowanie żywności uderza zarówno w konsumentów, jak i w uczciwych producentów. Chcemy, aby każdy miał pewność, że informacje o produkcie są prawdziwe – bez względu na to, czy kupuje żywność w sklepie, czy przez internet. Dlatego wzmacniamy kontrole i będziemy skuteczniej walczyć z oszustwami żywnościowymi – powiedział minister Stefan Krajewski.

Co zmieni się w definicji zafałszowanej żywności?

Jedną z istotnych zmian będzie rozszerzenie definicji artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego. Za taki produkt będzie można uznać nie tylko żywność, która została celowo zmieniona lub której właściwości nie odpowiadają deklaracji, ale również produkt, przy którym brakuje wymaganych informacji.

Chodzi między innymi o dane dotyczące kraju pochodzenia czy producenta. Brak takich informacji może mieć znaczenie dla konsumenta, który chce świadomie zdecydować, jaki produkt kupuje.

Nowelizacja wprowadza także odpowiedzialność karną za oszustwo żywnościowe. Dotyczyć ma ona przypadków, w których ktoś celowo wprowadza do obrotu zafałszowaną żywność w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Kontrole obejmą również internet

Coraz więcej żywności sprzedawanej jest za pośrednictwem internetu, dlatego nowe przepisy uwzględniają również ten kanał sprzedaży.

Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych będzie mogła kontrolować informacje dotyczące produktów nie tylko na ich opakowaniach. Kontroli będą podlegać również oferty internetowe, reklamy, ulotki i inne materiały promocyjne.

To istotna zmiana, ponieważ informacje znajdujące się w internecie często są pierwszym źródłem wiedzy o produkcie dla potencjalnego kupującego.

Dodatkowo platformy sprzedażowe będą zobowiązane do udostępniania danych sprzedawców żywności. Ma to ułatwić inspekcji identyfikację podmiotów prowadzących sprzedaż i ograniczyć działalność sprzedawców, którzy próbują pozostać anonimowi.

Jeżeli informacje dotyczące produktu wzbudzą wątpliwości, IJHARS będzie mogła wszcząć postępowanie wyjaśniające. W określonych przypadkach inspekcja będzie mogła również nakazać zmianę przekazywanych informacji lub opublikowanie sprostowania.

Uczciwi rolnicy mają zyskać lepszą ochronę

Nowe przepisy mają znaczenie także dla producentów rolnych. Skuteczniejsze kontrole mają ograniczyć obecność na rynku produktów o niewiadomym pochodzeniu, niespełniających wymagań jakościowych albo oznakowanych w sposób mogący wprowadzać konsumentów w błąd.

Dla uczciwych gospodarstw i firm oznacza to przede wszystkim większą ochronę przed nieuczciwą konkurencją. Podmioty, które przestrzegają zasad i ponoszą koszty związane z odpowiednią jakością oraz prawidłowym oznakowaniem produktów, nie powinny konkurować z tymi, którzy próbują obniżać koszty poprzez obchodzenie przepisów.

Jednocześnie ustawodawca przewidział łagodniejsze podejście do drobnych uchybień. W niektórych przypadkach zamiast nakładania kary pieniężnej możliwe będzie zastosowanie upomnienia.

Większa kontrola żywności sprowadzanej spoza UE

Zmiany dotyczą również importowanej żywności. IJHARS otrzyma dodatkowe możliwości reagowania w sytuacjach, gdy istnieje podejrzenie obchodzenia obowiązujących procedur kontrolnych.

Chodzi między innymi o towary sprowadzane w małych partiach oraz przypadki, w których sposób zgłoszenia produktu może budzić wątpliwości co do jego rzeczywistego charakteru lub przeznaczenia.

Celem jest ograniczenie ryzyka, że na polski rynek trafi żywność, która nie spełnia wymaganych norm jakościowych.

„Poznaj Dobrą Żywność” z bardziej przejrzystymi zasadami

Nowelizacja porządkuje także zasady związane ze znakiem jakości „Poznaj Dobrą Żywność”. Zmiany mają zwiększyć wiarygodność oznaczenia oraz ograniczyć przypadki jego niewłaściwego wykorzystywania.

Przejrzystość ma zostać zwiększona również na rynku świeżych owoców i warzyw. Dostępny będzie wykaz zatwierdzonych handlowców, dzięki któremu łatwiejsze stanie się sprawdzenie podmiotów działających na tym rynku.

Przepisy przewidują ponadto rozwiązania dotyczące producentów owoców i warzyw, których celem jest wspieranie krótkich łańcuchów dostaw oraz ograniczanie marnowania żywności.

Polska wdraża unijne wymagania

Nowe przepisy mają również dostosować polskie regulacje do prawa Unii Europejskiej dotyczącego jakości handlowej owoców, warzyw oraz innych artykułów objętych unijnymi normami handlowymi.

W efekcie zasady kontroli mają być bardziej przejrzyste i spójne z regulacjami obowiązującymi w UE.

Ustawa przygotowana przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi została podpisana przez Prezydenta RP. Przepisy wejdą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.