1000 zł/ha za szkody po czerwcowych upałach. Kto może otrzymać pomoc?

Producenci wybranych owoców mogą otrzymać 1000 zł do hektara za szkody spowodowane ekstremalnymi upałami z końca czerwca. Pomoc została przewidziana w projekcie rozporządzenia Rady Ministrów. Kluczowe będą jednak: gatunek uprawy, lokalizacja plantacji, wystąpienie temperatury co najmniej 37°C oraz potwierdzenie szkód przez wojewodę.

1000 zł/ha dla producentów owoców

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało projekt rozporządzenia, który przewiduje m.in. uruchomienie specjalnej pomocy dla producentów owoców i warzyw poszkodowanych przez ekstremalnie wysokie temperatury.

Zgodnie z projektem pomoc ma dotyczyć szkód powstałych w dniach 27–29 czerwca 2026 r., spowodowanych temperaturą wynoszącą co najmniej 37°C.

Dla producentów owoców przewidziano stawkę 1000 zł/ha.

Wsparciem mają zostać objęte następujące uprawy:

• maliny,
• jeżyny,
• porzeczki,
• jagody,
• żurawina,
• świdośliwa,
• truskawki,
• poziomki,
• agrest,
• borówki.

IUNG wskaże obszary objęte pomocą

Jednym z kluczowych warunków jest lokalizacja plantacji. Projekt wskazuje, że pomoc ma dotyczyć upraw położonych na obszarze wskazanym przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy (IUNG-PIB). Oznacza to, że nie wystarczy samo stwierdzenie, że w gospodarstwie było bardzo gorąco. Plantacja będzie musiała znajdować się na obszarze objętym wskazaniem IUNG-PIB. Aktualne informacje dotyczące projektu również potwierdzają, że chodzi o obszary, na których temperatura osiągnęła co najmniej 37°C.

Wojewoda potwierdzi szkody

Drugim istotnym elementem jest potwierdzenie szkód. Projekt przewiduje, że wystąpienie szkód spowodowanych wysoką temperaturą ma potwierdzić wojewoda właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkód.

W praktyce oznacza to dwa różne elementy:

IUNG-PIB – wskazanie obszaru, na którym wystąpiły warunki kwalifikujące do objęcia pomocą;

wojewoda – potwierdzenie wystąpienia szkód.

Nie należy więc utożsamiać wskazania obszaru przez IUNG z szacowaniem szkód w konkretnym gospodarstwie.

Dlaczego upały spowodowały tak duże straty?

W uzasadnieniu projektu MRiRW wskazuje na sygnały napływające od rolników i samorządu rolniczego dotyczące uszkodzeń znacznych powierzchni upraw owoców miękkich i warzyw. Resort zwraca uwagę, że uszkodzenia plonu spowodowane nadmiernymi temperaturami mogą praktycznie pozbawić produkt wartości handlowej. Owoce uszkodzone w wyniku wysokiej temperatury mogą nie nadawać się zarówno do sprzedaży bezpośredniej, jak i do dalszego przetwórstwa. To właśnie te straty mają być podstawą uruchomienia nowej formy pomocy.

300 zł/ha dla warzyw

Projekt obejmuje również wybrane uprawy warzywne. W ich przypadku zaproponowano niższą stawkę – 300 zł/ha.

Na liście znalazły się:

• cebula,
• ogórki,
• pomidory,
• seler,
• fasola,
• groch.

Także w tym przypadku obowiązywać mają warunki dotyczące terminu wystąpienia wysokich temperatur, obszaru wskazanego przez IUNG-PIB oraz potwierdzenia szkód przez wojewodę.

Nie każdy producent otrzyma 1000 zł/ha

Dla producentów najważniejsze jest to, że proponowana stawka 1000 zł/ha nie jest automatyczną wypłatą dla każdego gospodarstwa uprawiającego wymienione owoce.

Konieczne będzie spełnienie warunków określonych w przepisach.

Plantacja będzie musiała:

1. znajdować się na obszarze wskazanym przez IUNG-PIB,
2. należeć do jednego z gatunków wymienionych w projekcie,
3. zostać dotknięta szkodami związanymi z temperaturą co najmniej 37°C w dniach 27–29 czerwca 2026 r.,
4. mieć szkody potwierdzone przez właściwego wojewodę.

Kiedy będzie można składać wnioski?

Projekt ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2026 r. Dopiero po zakończeniu procesu legislacyjnego i wejściu przepisów w życie będzie można jednoznacznie określić wszystkie zasady naboru. Według najnowszych informacji publikowanych na temat projektu planowany termin składania wniosków ma być bardzo krótki – do 15 września 2026 r. Producenci powinni więc śledzić komunikaty MRiRW i ARiMR, ponieważ przy tak krótkim terminie czasu na przygotowanie dokumentów będzie niewiele.