Doradztwo rolnicze, czy je zmienić?

Nowa ustawa z 16 listopada 2012 r. na temat doradztwa rolniczego weszła w życie 31 grudnia 2012 r. Wprowadza ona kilka zmian:
1./ Wojewódzkie Ośrodki Doradztwa Rolniczego (WODR) będą podlegać zarządowi województwa, a nie sejmikowi wojewódzkiemu, jak dotychczas;
2./ będzie możliwość zewnętrznego dofinansowania bieżącej działalności ośrodków wojewódzkich z budżetów jednostek samorządu terytorialnego;
3./ zmienia się skład Rady Społecznej Doradztwa Rolniczego działającej przy Wojewódzkim Ośrodku Doradztwa Rolniczego;
4./ zmieniają się terminy składania sprawozdań z rocznego planu działalności jednostki doradztwa rolniczego.

Dodatkowo 18 grudnia br. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniające rozporządzenie w sprawie akredytacji podmiotów świadczących usługi doradcze w ramach działania „Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. 2012.1357).

Zmiany dotyczą:
1./  uproszczenia w procedurze ubiegania się o akredytację;
a./ zastąpienie zaświadczeń oświadczeniami o braku zaległości podatkowych oraz o braku zaległości w opłacaniu składek z tytułu ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego;
b./ zastąpienie oświadczeniami obowiązku przedkładania odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego albo zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, z podawaniem numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym lub NIP-u;
2./ możliwość wymiany informacji na temat jakości i ilości zrealizowanych usług doradczych pomiędzy Centrum Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Brwinowie a Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;
3./ możliwość cofnięcia akredytacji podmiotom doradczym, które naruszają interesy prawne lub ekonomiczne rolników, Unii Europejskiej, sektora finansów publicznych związanych z realizacją wspomnianego działania.

Doradztwo w założeniu powinno spełniać trzy podstawowe funkcje: szkoleniową, informacyjna i doradczą. Jak rozkładały się akcenty dawniej i jaką rolę odgrywały ODR-y kiedyś, a jak jest obecnie? Ośrodki Doradztwa Rolniczego spełniały i dalej spełniają ważną funkcję w przygotowaniu wniosków o dofinansowanie, ale z doradztwem produkcyjnym bywa różnie. Jeśli chodzi o sadownictwo, to wyróżniają się niektóre regionalne ODR-y. Wydaje się, że wiele zależy od potencjału ludzkiego pracowników placówek i jego wykorzystania.

W przypadku doradztwa należy zastanowić się, czy ma być ono prywatne, czy raczej publiczne, czy może obie te formy wzajemnie się uzupełniają. Jeśli chodzi o cele, to sprawa jest dość klarowna – chodzi o pomoc rolnikom w dobrej jakościowo, bezpiecznej produkcji, osiąganiu większych dochodów, propagowanie grup producenckich, pozyskiwanie funduszy zewnętrznych.

Potrzeby rolników, sadowników są jednak różne w zależności od wielkości i nowoczesności gospodarstw.  Bardziej zamożni producenci są skłonni zapłacić firmie doradczej, ale oczekują doradztwa obiektywnego, niezależnego, dostarczającego najnowszych wiadomości z pierwszej ręki, które zapewnią im dodatkowy zysk lub poprawią jakość produktów. Właściciele mniejszych gospodarstw, a także dorabiający poza nimi, nie chcą wydawać pieniądzy na płatne doradztwo i szukają darmowych szkoleń terenowych, lokalnych konferencji, pomocy w wypełnianiu dokumentów koniecznych do uzyskania środków unijnych. Oczekują od ODR-ów informacji lub pomocy w przebranżowieniu, zmianie profilu, poszukiwaniu dodatkowych źródeł dochodu (agroturystyka, ekologiczna uprawa itp…).

Aby ODR-y spełniały swoją funkcję konieczne jest zatrudnianie młodych osób na miejsce odchodzących na emeryturę, a nie redukcja etatów, szkolenie i podnoszenie kwalifikacji pracowników, nawiązanie bliższych relacji z ośrodkami naukowymi i badawczymi, czyli w efekcie dofinansowanie doradztwa.

Źródło: na podstawie minrol.gov.pl, ierigz.waw.pl