Spożycie jabłek w Polsce – Profesor Makosz
Justyna Dobrosz
W naszym kraju trwają dwa trendy w produkcji jabłek. Pierwszy to wzrost produkcji, drugi spadek spożycia. W okresie powojennym produkcja jabłek wzrosła z kilkuset tysięcy do 4.0 mln ton, z dalszym wzrostem. Spożycie jabłek spadło z 25 kg do 13 kg na mieszkańca (M).
Przed drugą wojna światową, spożycie jabłek mogło być w granicach 6 - 7 kg/M. Wraz ze wzrostem produkcji jabłek zwiększało się ich spożycie. W latach 1982 - 1986 wahało się od 23 do 27 kg/M. Wtedy udział jabłek w spożyciu wszystkich owoców wynosił około 40 %. Bardzo niski był udział owoców południowych. Potrzeby na jabłka deserowe wynosiły ponad 900 tys.ton, około 55 % wyprodukowanych jabłek. Wysoki poziom spożycia jabłek był jeszcze po 1995 roku. Do roku 2005 spożycie było w granicach 20 - 24 kg/M. Od 2006 roku ciągle spada spożycie jabłek w naszym kraju. Od tego roku do 2016, spadło z 17 do 13.5 kg/M i jest jednym z najniższych w Europie.
W oparciu o dane Głównego Urzędu Statystycznego, Pani Irena Strojewska z Zakładu Ekonomiki Ogrodnictwa IERiGZ corocznie opracowuje domowe spożycie owoców przez naszych mieszkańców. W latach 2012 - 2016 wynosiło w kg/M.
Gatunki 2012 2016 Srednio z 5 lat %
Jabłka 15.0 13.5 13.8 34
Owoce pestkowe 3.8 4.4 4.3 10
Owoce jagodowe 4.8 5.6 5.4 13
Pozostałe owoce 3.4 4.0 3.6 9
Cytrusowe 7.4 7.8 7.7 19
Banany 4.8 6.1 5.6 15
Razem : 39.2 41.4 40.4 100
W ciągu ostatnich 5 lat spożycie jabłek spadło o 1.5 kg/M, a wzrosło o około 2.kg/M wszystkich owoców. W latach 2015 i 2016 spożycie owoców południowych było wyższe od jabłek o około 0.5 kg/M. Przy takim spożyciu potrzeby na jabłka deserowe wyniosły około 500 tys.ton, co stanowiło 33 % jabłek deserowych i 14 % wszystkich jabłek.
Dla porównania spożycie owoców w Niemczech w sezonach 2010/11 do 2015/16 w kg/M.
Gatunki 2010/11 2015/16 Srednio z 7 sezonów %
Jabłka 27 20 24.0 30
Ziarnkowe,
pestkowe,
jagodowe 32 33 32.5 41
pestkowe,
jagodowe 32 33 32.5 41
Cytrusowe 12 12 12.0 15
Banany 10 12 11.0 14
Razem : 81 77 79.5 100
W tym 7-letnim okresie także spadło spożycie jabłek. Wysokie jest spożycie owoców ziarnkowych, pestkowych i jagodowych. Udział wynosi aż 40 %, w Polsce około 13 %. W ostatnim sezonie spożycie owoców południowych było wyższe od jabłek o 4 kg/M. Spożycie wszystkich owoców jest prawie dwukrotnie wyższe niż w Polsce.
Polska, największy producent jabłek w Europie, z bardzo niskim ich spożyciem. Konsumenci mają je do dyspozycji przez cały rok, najtańsze na świecie. Dlaczego konsumenci kupują więcej owoców południowych, droższych od jabłek? Warto się zastanowić nad przyczynami tak dużego spadku spożycia jabłek w naszym kraju.
Moim zdaniem, główna przyczyna to nadmiar jabłek niskiej jakości. Jest sporo miejsc sprzedaży w których oferowane jabłka deserowe, winne być w zakładach przetwórstwa owocowego. Polski konsument chce płacić wyższe ceny, ale tylko za jabłka smaczne i wysokiej jakości. Przekonaliśmy się o tym podczas realizacji programu promocji jabłek "Polskie jabłka wysokiej jakości" przez Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych.
W wielu sklepach jabłka giną w masie owoców południowych. Brakuje informacji o walorach dietetycznych i zdrowotnych jabłek. Bardzo skromna jest promocja naszych jabłek w kraju.
W związku ze spadkiem spożycia, rośnie poziom nadprodukcji jabłek deserowych. Wprawdzie został złagodzony przez zwiększony eksport do krajów pozaeuropejskich. W ostatnich trzech latach z 2 do 33 tys. ton. W tym czasie, na skutek spadku spożycia, potrzeby zmalały o blisko 60 tys.ton. Warto podkreślić, że zbyt jabłek w kraju jest bardziej opłacalny niż eksport, nawet do bliskich krajów. Trzeba rozpocząć walkę o krajowy rynek jabłek, o wzrost spożycia. Przy ewentualnym wzroście spożycia, co najmniej do 17 kg/M, potrzeby na jabłka deserowe wyniosą około 650 tys. ton.
Prof.dr hab.Eberhard Makosz
Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych,Lublin
Komentarze