Atraktanty przywabią owady zapylające

Roli owadów zapylających w produkcji owoców nie da się zakwestionować. Zawiązanie owoców przez rośliny sadownicze warunkowane jest obecnością pożytecznych błonkówek, które przenoszą pyłek z pręcików jednego kwiatu na znamię słupka innego. W naszym kraju za 90% zapyleń odpowiadają pszczoły; pozostałe 10% to działalność dzikich owadów zapylających – trzmieli i tzw. pszczół samotnic. W przypadku jabłoni udział zawiązanych owoców w stosunku do liczby kwiatów z pszczołami wyniósł od 6,1 do 20%. Bez pszczół było to zaledwie 0,0 do 6%. Odpowiednia populacja pszczół ma wpływ nie tylko na ilość, ale również jakość plonu – owoce są niekształtne i o ok. 20% mniejsze w przypadku braku aktywności pszczół [1,2].   

Co zrobić, kiedy zdajemy sobie sprawę, że na obszarze, na którym prowadzimy plantację, pszczół jest mało? Co, jeśli nasze obserwacje z lat ubiegłych pokazują, że mimo właściwego nawożenia, oprysków środkami ochrony roślin, prawidłowego cięcia itd. otrzymujemy zaniżony plon? Zbliża się kwitnienie, a my chcemy uniknąć strat związanych z niską aktywnością owadów zapylających oraz opadaniem niezawiązanych kwiatów. Rozwiązań jest kilka, mają one swoje wady i zalety – kosi się gatunki chwastów kwitnących, które stanowiłyby konkurencję dla mało atrakcyjnych dla owadów drzew owocowych; można wypożyczyć ule; mówi się również ostatnio coraz częściej o murarce ogrodowej.  Możemy wreszcie sami zająć się pszczelarstwem i rozlokować w sadzie własną pasiekę. Jeszcze inny sposób to postarać się zachęcić obecne już pszczoły do oblotów naszego sadu w okresie kwitnienia. Posłużą do tego substancje przywabiające pożyteczne owady – atraktanty.

Wachlarz oferowanych na rynku preparatów zachęcających pszczoły do zapylania naszych upraw owocowych jest szeroki, działanie większości zostało dowiedzione naukowo. Bazują one przeważnie na substancjach naturalnie występujących w przyrodzie – związkach zapachowych oraz feromonach, które pobudzają owady do pracy, a prócz tego odciągają je od oblotów okolicznych upraw konkurencyjnych (np. rzepaku). Preparaty stosuje się w początkach kwitnienia. Badania pokazują istotną zwyżkę plonu po zastosowaniu atraktantów, jadnak dla maksymalizacji efektu zaleca się sprowadzenie do sadu uli (w liczbie 2-4 szt./ha).

 Źródła:

1. Prabucki J (1998) Pszczelnictwo. Wyd Promocyjne Albatros, Szczecin .
2. Majewski J, Pizło W (2012) Znaczenie gospodarcze pszczół w polskim sadownictwie. Wieś i Rolnictwo 1:146–159 .