Sezon 2018/2019 charakteryzował się wyjątkowo niekorzystnymi warunkami wegetacji

Sezon 2018/2019 charakteryzował się wyjątkowo niekorzystnymi warunkami wegetacji, które w znaczny sposób ograniczyły plonowanie większości gatunków owoców z drzew owocowych. Na wielu plantacjach straty spowodowane przez wiosenne przymrozki, jakie wystąpiły w czasie kwitnienia i zawiązywania owoców, były bardzo duże.

Brak dostatecznej ilości wilgoci w glebie, zwłaszcza w okresie wiosenno-letnim oraz przesilenie drzew rekordowym owocowaniem w 2018 r., dodatkowo przyczyniły się do zmniejszenia plonowania na poszczególnych plantacjach. Znaczne straty w plonowaniu zostały w pewnym stopniu zniwelowane wejściem w okres pełnego owocowania wielu młodych, bardziej plennych plantacji. W porównaniu do szacunku GUS z dnia 27 września 2019 r. w niektórych rejonach kraju w ostatnim kwartale 2019 r. poprawiły się warunki wilgotnościowe, co pozwoliło na nieznaczne podniesienie prognozowanej wielkości zbiorów owoców z drzew.

Zbiory owoców z drzew w 2019 r. zostały ocenione przez GUS na poziomie ponad 3,4 mln ton, o około 23% niższym od rekordowych zbiorów uzyskanych w roku 2018. Zbiory jabłek z sadów oszacowano na około 3 mln ton, tj. także o około 23% mniej od bardzo wysokiej produkcji roku poprzedniego. Produkcję z sadów gruszowych oceniono na 67 tys. ton (o około 26% mniej), natomiast produkcję śliwek na 95 tys. ton (o ponad 20% mniej). Zbiory z sadów wiśniowych zostały oszacowane na około 152 tys. ton (o około 24% mniej), a zbiory czereśni na około 44 tys. ton (o blisko 26% mniej). Łączna produkcja brzoskwiń, moreli i orzechów włoskich została oceniona przez rzeczoznawców GUS na około 17 tys. ton wobec 22,7 tys. ton w 2018 r.

Zbiory owoców z krzewów owocowych w sadach i z plantacji jagodowych w 2019 r. zostały przez GUS ocenione na poziomie nieprzekraczającym 0,5 mln ton, o około 17% poniżej bardzo wysokich zbiorów uzyskanych w roku 2018. Do spadku produkcji przyczyniły się przede wszystkim uszkodzenia spowodowane przymrozkami oraz niedobory wilgoci w glebie.

Największy spadek zbiorów (o blisko 35%, do 75 tys. ton) odnotowano w przypadku malin. Produkcję porzeczek oszacowano łącznie na blisko 127 tys. ton, tj. na poziomie o 23% niższym od produkcji w roku 2018, przy czym zbiory porzeczek czarnych obniżyły się o 27%, do blisko 93 tys. ton. Zbiory agrestu oceniono na około 9,6 tys. ton, tj. o 17% poniżej produkcji w roku 2018. Zbiory truskawek w 2019 r. (łącznie z produkcją w ogrodach przydomowych) GUS ocenił na ponad 175 tys. ton, tj. o około 10% mniej niż w roku 2018.

Zbiory pozostałych owoców z krzewów owocowych i plantacji jagodowych w sadach zostały oszacowane na poziomie 87 tys. ton, o około 3% niższym niż w roku 2018. Z oceny GUS wynika, że większość gatunków owoców z tej grupy plonowało jednak zdecydowanie słabiej niż w 2018 r., natomiast stosunkowo nieduża skala spadków zbiorów wynikała z rosnącej powierzchni nowych nasadzeń wchodzących w pełnię owocowania.

Według wstępnych danych Ministerstwa Finansów w okresie jedenastu miesięcy 2019 r. wartość wywozu owoców świeżych ukształtowała się na poziomie 560 mln EUR, o 2% niższym niż przed rokiem. Obniżenie wartości eksportu wynikało przede wszystkim z nieco niższych cen transakcyjnych na skutek znaczącej podaży owoców na rynku unijnym ze zbiorów w 2018 r.

Dominujący udział w wolumenie i w przychodach uzyskiwanych z eksportu owoców ma wywóz jabłek. W okresie styczeń–listopad 2019 r. z kraju wyeksportowano 880 tys. ton tych owoców wobec 730 tys. ton w analogicznym okresie 2018 r. Równocześnie wpływy uzyskane z eksportu jabłek zmniejszyły się o 7%, do 288 mln EUR.

W całym 2019 r. wartość eksportu owoców z Polski prawdopodobnie osiągnęła około 0,6 mld EUR i była o 3% mniejsza niż w roku 2018. Równocześnie wolumen eksportu jabłek wyniósł 950 tys. ton wobec 810 tys. ton w 2018 r. 

Źródło: MRIRW