Sadownictwo ekologiczne po polsku

Tak trudny sezon w walce z parchem jabłoni i wielu innymi chorobami może przyspieszyć upowszechnianie się ekologicznej metody produkcji owoców wśród sadowników.

Moda na spożywanie owoców wyprodukowanych z ograniczeniem lub wykluczeniem „chemii” także powoli się przyjdzie do nas z Zachodu. Ich potencjalni konsumenci z powodu trudności w zakupie zadowalją się zwykłymi owocami, a przecież może być inaczej. W Polsce spodziewany jest wzrost zapotrzebowania na produkty ekologiczne w wyniku różnorodnych akcji promocyjnych i wzrostu świadomości wśród społeczeństwa. W latach 1998–2006 wartość polskiego eksportu wzrosła z 1 mln do 35 mln. Rozwój ekologicznej produkcji wspomagają dotacje unijne, ale polski sadownik wciąż jeszcze ma mniejszy dostęp do środków biologicznych pomocnych w zwalczaniu chorób i szkodników.  
Udało się zaobserwować kilka prawidłowości, między innymi taką, że produkcja owoców ekologicznych rozwija się w głównie w gospodarstwach do 10 ha, którym trudniej konkurować. Przestawienie pozwoliło im przetrwać trudne chwile.
Badania nad produkcją ekologiczną zapoczątkowano w Polsce w 2005 roku w Doświadczalnym Sadzie Ekologicznym ISK w Nowym Dworze-Parceli należącym do ISK im. S. Pieniążka. Prace obejmują poszukiwania najwłaściwszych odmian drzew i krzewów owocowych do nasadzeń ekologicznych. Powinny być one odporne lub mało wrażliwe na choroby i szkodniki oraz niekorzystne warunki środowiskowe. W instytutowym sadzie ekologicznym sprawdziły się odmiany: ‘Topaz’, ‘Rubinola’, ‘Free Redstar’, ‘Melfree’, ‘Gold Mielnium, a także ‘Pinova’. Ostatnia z wymienionych odznacza się zmniejszoną wrażliwością na parcha jabłoni, a nie odpornością jak poprzednie, ale jest bardzo plenna. Podczas przerzedzania można zatem usunąć zawiązki uszkodzone przez parcha i szkodniki, a plon i tak jest wyższy niż na odmianie ‘Topaz’.
W badaniach prowadzonych od 2005 roku wykorzystano dwie odmiany ‘Topaz’ i ‘Pinova’ posadzone na M.26 w rozstawie 4x3 m oraz w na M.8 w rozstawie 3x1 m. Brano pod uwagę także takie czynniki jak nasłonecznienie, temperatura, wilgotność powietrza, wilgotność liści i gleby oraz ruch powietrza w obrębie oby kwater.
Pod kątem ekologicznej produkcji badano także odmiany śliw, między innymi śliwy domowe: ‘Herman’, ‘Cacanska Rana’, ‘Valjevka’, ‘Żółta Afaska' i śliwy japońskie: ‘Najdiena’, ‘’Shiro’, ‘Vanier’, ‘Black Amber’ posadzone w rozstawie 4,4x3,5 m. Najwyraźniejsze objawy dziurkowatości śliwy obserwowano na ‘Black Amber’. Najlepiej rosły Cacanska Rana’ i ‘Shiro’. Najwięcej owoców zebrano z odmian ‘Vanier’ i ‘Herman’. Owocówka śliwkóweczka najczęściej żerowała w owocach ‘Vanier’ i ‘Żółtej Afaskiej’. Najbardziej polecane do produkcji ekologicznej spośród badanych śliw okazały się ‘Herman‘ i ‘Cacanska Rana’, a także ‘Najdiena’.
Źródło: XLVI Sadownicza Konferencja, prace badawcze dr Elżbiety Rozpary, Lidii Sas-Paszt, Agnieszki Głowackiej z ISK w Skierniewicach  i Józefa Tyburskiego z UWM w Olsztynie