Nowe podejście do wapnia w uprawach jagodowych. Większa jakość owoców bez nadmiaru azotu

Podczas konferencji BerryTech 2026 Marek Łada z firmy Haifa przedstawił nowoczesne spojrzenie na nawożenie wapniem w uprawach jagodowych. Jak podkreślił ekspert, przyszłość produkcji wysokiej jakości owoców wymaga nie tylko dostarczenia odpowiedniej ilości składników pokarmowych, ale przede wszystkim ich precyzyjnego wykorzystania przez roślinę.

Wapń odgrywa kluczową rolę w budowaniu struktury komórkowej roślin i owoców. Odpowiada za jędrność, trwałość pozbiorczą, odporność na uszkodzenia podczas transportu, a także ogranicza podatność owoców na infekcje patogenami.

Dlaczego wapń tak trudno trafia do owoców?

Mimo dużego znaczenia wapnia jego skuteczne dostarczenie do owoców jest jednym z największych wyzwań w nawożeniu. Wynika to ze specyfiki przemieszczania tego pierwiastka w roślinie.

Transport wapnia odbywa się wyłącznie poprzez ksylem, czyli wiązki przewodzące wodę i składniki mineralne z korzeni do części nadziemnych. Proces ten jest napędzany głównie przez transpirację.

Problem polega na tym, że roślina w pierwszej kolejności kieruje wapń do miejsc o największej aktywności transpiracyjnej, czyli przede wszystkim do liści. Liście posiadają około 200 aparatów szparkowych na mm², natomiast owoce jedynie 6–10. W efekcie znaczna część wapnia trafia właśnie do liści, a owoce pozostają naturalnie narażone na jego niedobór.

Dodatkowym ograniczeniem jest fakt, że wapń nie podlega reutylizacji. Oznacza to, że pierwiastek raz zgromadzony w liściach nie może zostać przetransportowany z powrotem do rozwijających się owoców. Jak zaznaczył Marek Łada, jest to „droga w jedną stronę”, dlatego najważniejsze jest dostarczenie wapnia już w początkowych fazach wzrostu zawiązków.

Gleba, korzenie i klimat – trzy filary skutecznego pobierania wapnia

Aby roślina mogła efektywnie pobierać wapń z gleby, konieczne jest spełnienie kilku warunków.

Pierwszym z nich jest odpowiednia zasobność stanowiska. Według przedstawionych podczas konferencji założeń poziom wapnia w glebie powinien wynosić minimum 800 mg/l.

Kolejnym elementem jest zachowanie równowagi pomiędzy składnikami pokarmowymi. Nadmiar potasu lub magnezu może ograniczać pobieranie wapnia przez system korzeniowy.

Duże znaczenie ma również kondycja korzeni. Za pobieranie wapnia odpowiadają przede wszystkim najmłodsze korzenie włośnikowe, których żywotność wynosi zaledwie około 24–48 godzin. Każdy czynnik ograniczający ich rozwój może więc szybko przełożyć się na problemy z odżywieniem roślin.

Nie mniej ważne jest zarządzanie warunkami klimatycznymi. Wysokie temperatury, susza oraz stres wodny powodują zamykanie aparatów szparkowych, a tym samym ograniczenie transportu wapnia do owoców.

Mrówczan wapnia jako alternatywa dla tradycyjnych nawozów

Podczas BerryTech 2026 przedstawiono również rozwiązania oparte na mrówczanie wapnia, który może stanowić alternatywę dla klasycznych nawozów wapniowych zawierających azot.

Jednym z produktów jest Soluble Duo, przeznaczony do fertygacji. Preparat zawiera 34% wapnia, 9% potasu oraz jedynie 3% azotu. Takie połączenie pozwala zwiększyć podaż wapnia w pożywce nawet o 44%, jednocześnie ograniczając ilość dostarczanego azotu o około 20–30%.

Zdaniem eksperta jest to szczególnie istotne w produkcji jagodowej, gdzie nadmiar azotu może prowadzić do nadmiernego wzrostu wegetatywnego, pogorszenia jakości owoców oraz zwiększenia ich podatności na choroby.

Drugim rozwiązaniem jest Poly-Feed CalPlus, produkt do aplikacji dolistnych, wzbogacony o bor, cynk oraz aminokwasy. Jego zaletą jest wysoka higroskopijność mrówczanu wapnia – po wyschnięciu cieczy roboczej składnik może nadal pobierać wilgoć z powietrza, wspierając dalsze wykorzystanie przez roślinę.

Krzem jako dodatkowe wsparcie dla roślin

Uzupełnieniem technologii wapniowej jest zastosowanie krzemu. Preparat HaifaStim Wall-Up S ma wspierać nie tylko mechaniczną wytrzymałość ścian komórkowych, ale również proces pobierania i transportu wapnia w roślinie.

Badania wskazują, że krzem może poprawiać odporność roślin na stresy środowiskowe oraz wspierać ich naturalne mechanizmy obronne.

Jakość owoców zaczyna się od precyzyjnego nawożenia

Jak wynika z prezentacji eksperta Haifa Poland, nowoczesne podejście do nawożenia wapniem nie polega wyłącznie na zwiększaniu dawek, ale na dostarczaniu tego składnika w odpowiedniej formie i właściwym momencie.

Wykorzystanie form bezazotanowych, takich jak mrówczan wapnia, pozwala budować mocniejsze owoce, poprawiać ich trwałość i ograniczać problemy związane z nadmiernym wzrostem roślin. W przypadku upraw jagodowych może to oznaczać wyższą jakość handlową truskawek i innych owoców oraz większą efektywność produkcji.