Susze i zmiany klimatu coraz większym wyzwaniem dla rolnictwa. 2,8 mld zł na inwestycje

Susze, niedobory wody i coraz częstsze ekstremalne zjawiska pogodowe stawiają przed polskim rolnictwem kolejne wyzwania. Odpowiedzią mają być inwestycje w retencję, ochronę gleby, modernizację gospodarstw i nowe technologie. Ministerstwo Rolnictwa zwiększyło budżet na inwestycje związane z ochroną środowiska i klimatu w ramach Planu Strategicznego WPR o 1 mld zł. Do dyspozycji rolników jest obecnie 2,8 mld zł.

O potrzebie dostosowania produkcji rolnej do zmieniających się warunków klimatycznych mówił minister rolnictwa Stefan Krajewski podczas VII Forum Producentów Żywności, które odbyło się 10 listopada w Warszawie.

Minister podkreślił, że zmiany klimatu, konflikty zbrojne, zakłócenia łańcuchów dostaw i kryzysy energetyczne mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe. Dlatego konieczne jest utrzymanie silnego sektora rolnego, zdolnego do reagowania na zmieniające się warunki i zapewnienia stabilnych dostaw żywności.

Więcej pieniędzy na inwestycje w ochronę środowiska i klimatu

Jednym z największych problemów polskiego rolnictwa pozostaje niedobór wody. Wśród działań, które mogą ograniczać skutki suszy, wymienia się rozwój małej retencji, budowę zbiorników wodnych oraz modernizację systemów melioracyjnych. Równie ważna jest poprawa struktury gleby i zwiększanie jej zdolności do zatrzymywania wody.

Wsparcie takich przedsięwzięć przewidziano w Planie Strategicznym WPR. Jak poinformował Stefan Krajewski, zainteresowanie rolników dostępnymi środkami było na tyle duże, że zdecydowano o zwiększeniu budżetu interwencji o dodatkowy miliard złotych. Łączna pula wynosi obecnie 2,8 mld zł.

Plan Strategiczny WPR obejmuje również ekoschematy promujące praktyki rolnicze służące poprawie żyzności gleby, ograniczaniu erozji i zwiększaniu retencji. Rolnicy mogą korzystać także ze wsparcia inwestycji w odnawialne źródła energii, w tym biogazownie rolnicze.

Zmiany klimatu nie mogą obniżać opłacalności produkcji

Dostosowanie gospodarstw do nowych warunków wymaga nie tylko inwestycji w infrastrukturę wodną, ale również wdrażania nowoczesnych technologii i rozwiązań pozwalających efektywniej wykorzystywać dostępne zasoby. Coraz większe znaczenie mogą mieć m.in. rolnictwo precyzyjne i technologie ograniczające zużycie wody oraz innych środków produkcji.

Minister rolnictwa zaznaczył jednak, że transformacja sektora musi uwzględniać możliwości ekonomiczne gospodarstw. Wprowadzanie nowych wymagań i rozwiązań nie powinno odbywać się kosztem rentowności produkcji ani konkurencyjności polskiego rolnictwa.

Zmiany powinny być wdrażane z udziałem samych rolników, a ich podstawą powinien być odpowiedni system zachęt i wsparcia finansowego.

Eksport rolno-spożywczy wart 248 mld zł

Podczas forum poruszono również kwestie utrzymania potencjału produkcyjnego polskiego rolnictwa, rozwoju przetwórstwa i eksportu. W 2025 roku wartość eksportu rolno-spożywczego z Polski wyniosła około 248 mld zł.

Zdaniem ministra dalszy rozwój sektora wymaga modernizacji gospodarstw, wzmacniania organizacji producentów oraz inwestycji w przetwórstwo. Istotnym zagadnieniem pozostaje także wymiana pokoleniowa. W tegorocznym naborze na premie dla młodych rolników złożono ponad 7,2 tys. wniosków.

VII Forum Producentów Żywności odbyło się pod hasłem „Rolnictwo w zmianie. Klimat, woda i bezpieczeństwo żywnościowe”. W spotkaniu, zorganizowanym przez Federację Gospodarki Żywnościowej RP, uczestniczyli przedstawiciele ponad 40 organizacji branżowych. Dyskusje dotyczyły m.in. gospodarowania wodą, przyszłości produkcji zwierzęcej oraz wykorzystania nowych technik genomowych w hodowli roślin.