Nowe ograniczenia dla sadowników ogłoszone w ostatniej chwili

My już zaczynamy opryskiwać jabłonie w sezonie 2026, a kilka dni temu ukazał się wykaz środków dopuszczonych do integrowanej produkcji na ten sezon. Na stronie Instytutu Ogrodnictwa można sprawdzić, czym będzie można opryskiwać – warto tam zajrzeć, aby nie wpaść na minę.

Nie wiem, dlaczego takie zmiany wprowadza się na starcie sezonu. Wykaz środków do IP jest z 15 marca i zawiera stan prawny z 9 marca. Czy ktoś w tym Instytucie, w Ministerstwie czy w PIORiN-ie w ogóle myśli? Przecież niektórzy sadownicy już zgromadzili zapasy preparatów na ten sezon. Zresztą takie zmiany powinny być wprowadzane minimum z rocznym wyprzedzeniem, ale kogo w ogóle obchodzi sytuacja sadowników? Państwo urzędnicze w pełnej krasie.

No chyba że dokładnie o to chodzi i jest to pułapka na producentów, którzy – nie znając nowych wytycznych – zarejestrują niewłaściwe zabiegi, a w ten sposób państwo przyoszczędzi na przyciętych dopłatach do reżimu integrowanej produkcji?

A co właściwie się zmieniło? Otóż wprowadzono ograniczenia ilościowe w stosowaniu podstawowych środków ochrony jabłoni. Dla preparatów zawierających ditianon jako substancję aktywną przewidziano 1–2 zabiegi w sezonie. Wcześniej obowiązywały limity z etykiety, czyli maksymalnie 6 zabiegów. Tylko raz w sezonie będzie można zastosować także środki zawierające difenokonazol. To dość mocno utrudnia interwencyjne zwalczanie parcha jabłoni.

Ograniczenie wprowadzono również dla strobiluryn, gdzie także pojawia się możliwość tylko jednego zabiegu takimi preparatami. Oczywiście ograniczenia dotyczą wszystkich gatunków sadowniczych, czyli nie tylko jabłoni, ale też truskawek czy wiśni. Być może stosowanie niektórych substancji stało się po prostu zbyt tanie, bo pojawiło się dużo generyków IBE czy ditianonu, i trzeba trochę podnieść sadownikom koszty?

Najbardziej boli jednak moment publikacji tych ograniczeń – tuż przed startem sezonu i przed wyjazdami w pola. Druga sprawa to niemożność wyegzekwowania takich zapisów. Jeśli ktoś nie pomyli się w dzienniku zabiegów, to udowodnienie mu, że zastosował ditianon trzy razy, a nie dwa, jak mówi przepis, będzie praktycznie niemożliwe. Nie zmieniono przy tym limitów pozostałości (MRL) dla tych substancji, więc wykrycie takiego naruszenia jest niemal nierealne.

Warto też zwrócić uwagę, że ograniczenie w stosowaniu difenokonazolu motywowane jest ryzykiem powstawania odporności, ale ograniczeń ilościowych nie nałożono na tebukonazol. Widać tu pewien brak konsekwencji w przepisach.

Mam nieodparte wrażenie, że są to tylko pułapki dla sadowników w integrowanej produkcji, typowe urzędnicze próby złapania kogoś na nieznajomości szczegółowych przepisów. Oczywiście w produkcji konwencjonalnej żadnych takich ograniczeń nie ma, więc zapis: „Ograniczyć do 1 zabiegu w sezonie stosowanie niektórych środków zawierających difenokonazol i do 1–2 zabiegów – niektórych środków zawierających ditianon, ze względu na ich ostrą toksyczność dla ludzi – zaznaczone w kolumnie 6.” brzmi po prostu śmiesznie. Bo czy ditianon z produkcji integrowanej jest ostro toksyczny dla ludzi, a z produkcji konwencjonalnej już nie?

Zachęcam wszystkich sadowników do zajrzenia do tego wykazu: Wykaz_fungicydow_IP_w_uprawach_sadowniczych.pdf

AKTUALIZACJA: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zdementowało wcześniejsze informacje. W sezonie 2026 nie wprowadzono zmian w zasadach integrowanej produkcji, a dotychczasowe wykazy środków pozostają w mocy. Więcej na ten temat w artykule: LINK