Aktualna sytuacja w sadach regionu sądecko-limanowskiego

Rozwój wegetacji nabiera tempa, ale przeszkodą jest zarówno niedobór wody, jak i obecne ochłodzenie. Co się dzieje aktualnie w sadach na południu Polski?

Przegląd aktualnej sytuacji w sadach i plantacjach w naszym kraju zaczniemy od części południowej, reprezentowanej przez okolice Nowego Sącza i Limanowej, ponieważ tu wegetacja jest bardziej zaawansowana w porównaniu do reszty kraju.

W tej części Polski nie odnotowywano tak silnych spadków temperatur jak w rejonach centralnych lub północnych, jednak młodsze drzewka i krzewy, które nie zdążyły wystarczająco wcześnie wyhamować wegetacji, doznały lekkich uszkodzeń wiązek przewodzących i końcówek pędów – jednak są to straty bez wpływu na ogólną skalę produkcji w regionie.

Drzewa ziarnkowe

Wegetacja w jabłoniach i gruszach rusza w pełni. W zależności od stanowiska i odmiany na niektórych kwaterach obserwujemy już zaawansowaną fazę nabrzmiewania pąków lub wręcz początek rozwoju liści – najbardziej zaawansowany rozwój obserwujemy w grupie Jonagolda:

Fot. 1, 2, 3, 4. Różnice w zaawansowaniu rozwoju na odmianie Jonaprince w kilku sadach w okolicach Nowego Sącza i Limanowej. 23.03.2026

Fot. 5. Jonaprince, 28.03.2026, okolice Nowego Sącza.

Jak widać, rozwój jest bardzo zaawansowany, nawet mimo deficytu opadów, który występował. Możemy się spodziewać, że po opadach deszczu i śniegu, które nawiedziły region od czwartku, sytuacja stanie się jeszcze bardziej dynamiczna, co wywrze presję na intensyfikację zabiegów ochronnych – na dzień obecny nie można jednak przewidzieć, kiedy będzie okno pogodowe do wykonania zabiegów.

Oczywiście każdy sad charakteryzuje się swoim tempem rozwoju i nie na każdej kwaterze obserwujemy podobny stopień rozwoju. Również nie wszystkie odmiany ruszyły:

Fot. 6. Tradycyjnie Golden startuje później niż Jonagoldy. 23.03.2026

Fot. 7. Golden w tej samej kwaterze, 28.03.2026.

Grusze również mają zaawansowaną wegetację:

Fot. 8. Konferencja, 23.03.2026

Fot. 9. Konferencja, 6 dni później, 28.03.2026

Fot. 10. Idared, 28.03.2026

A pestkowe?

Fot. 11. Czereśnie w regionie sądeckim zazwyczaj wyglądają tak. 23.03.2026

Jeśli chodzi o gatunki jagodowe, szczególnie mocno zaawansowana jest porzeczka:

Fot. 12. Porzeczka czarna, 23.03.2026

Fot. 13. Te same krzewy, 28.03.2026

Jak widać, niezależnie od gatunku rozwój jest zaawansowany, jednak z obserwacji wynika, że nie każdy sad znajduje się na takim samym etapie rozwoju. Region sądecko-limanowski charakteryzuje się dużą zmiennością terenową – zróżnicowanie gleb, wysokości n.p.m. oraz nachylenie i wystawa stoków powodują, że każdy sad musi być oceniany indywidualnie, a decyzje podejmowane zgodnie z sytuacją w danym sadzie. Rozpoczynanie zabiegów w oparciu o to, czy sąsiad już wyjechał, może nieść spore konsekwencje w przyszłości – niosą ryzyko zarówno zabiegów spóźnionych, jak i zupełnie niepotrzebnych – być może nasz sad ma zupełnie inną fazę fenologiczną.

Jak podejść do nawożenia w obliczu obecnego ochłodzenia? Przede wszystkim nie zapominajmy o nawożeniu doglebowym. Uzupełnienie składników będzie ważne zarówno w regeneracji systemu korzeniowego, jak i części nadziemnych po zimie, szczególnie w kwaterach uszkodzonych podczas zimowych mrozów (zwłaszcza w części centralnej i północnej naszego kraju). Podtrzymuję stanowisko, że w tych sadach będzie potrzebne odżywianie dolistne od początku wegetacji, gdy tylko pojawią się pierwsze liście, które będą mogły pobierać składniki i które będą odżywiać kwiaty w obliczu uszkodzeń wiązek przewodzących. Jeśli chodzi o nawożenie doglebowe, polecam Eurofertil 33 N-PROCESS, który dzięki chronionej formie azotu będzie zapewniał optymalne odżywienie naszych roślin przez dłuższy czas, a duża zawartość boru (0,15%) i wapnia odżywczego korzystnie wpłynie na regenerację i rozbudowę systemu korzeniowego. Tam, gdzie jest potrzeba silnej regeneracji i rozbudowy masy liściowej, niezmiennie polecam Vitalfit w dawce 3–5 l/ha, w momencie gdy rośliny mają wystarczająco dużo tkanki liściowej, która może pobrać nawóz i wykorzystać biostymulację.

SUSZA / OPADY

Do momentu pisania tego tekstu (wczesny ranek 28.03) w północnej części powiatu nowosądeckiego spadło ok. 30–33 mm opadu, co zapewniło podstawowe nawodnienie wierzchniej warstwy gleb i pozwoliło wykorzystać nawożenie doglebowe, jeśli ktoś zdążył wysiać nawozy przed deszczem. Niestety brak opadów w ostatnich dwóch miesiącach dotyka cały kraj, przez co powinniśmy w swoich gospodarstwach brać pod uwagę stosowanie nawozów azotowych zapobiegających stratom tego cennego (dosłownie i w przenośni) pierwiastka. Cieszymy się z opadów, które występują, jednak bierzmy pod uwagę obrazy, które występują w wielu sadach:

Fot. 14. Spora ilość liści, które nie rozłożyły się podczas zimy. 23.03.2026

Kobierce liści z poprzedniego sezonu obserwujemy w wielu sadach. Naturalnie sytuację poprawiło koszenie/mulczowanie gałęzi po cięciu, jednak w wielu sadach ten zabieg wciąż nie został przeprowadzony, a dodatkowo samo rozdrobnienie liści nie rozwiązuje całości problemu. Niestety duża ilość tych liści może stanowić poważne zagrożenie ze strony infekcji pierwotnych i wysiewu zarodników workowych – jednak ocenę dojrzałości i gotowości wysiewu zarodników parcha w sadach w różnych częściach naszego kraju (Sądeckie / Sandomierz / Grójec / Wielkopolska) przedstawimy w następnym artykule, który już wkrótce.