Na słupach można zarobić

Jeśli przez Twoją działkę przebiegają linie elektryczne (energetyczne), gazociągi, wodociągi, linie ciepłownicze, sieci telekomunikacyjne, kanalizacje i wszelkiego rodzaju słupy przesyłowe – masz prawo do odszkodowania za wykorzystanie Twojej własności.

Jest to tzw. „służebność przesyłu”. Została ona unormowana w nowelizacji Kodeksu cywilnego w sierpniu 2008 r.

Przedsiębiorca, który jest właścicielem urządzeń przesyłowych (lub ma w stosunku do nich inny tytuł prawny) powinien zawrzeć umowę w formie aktu notarialnego z właścicielem gruntu. Właścicielowi przysługuje za to wynagrodzenie. Jeśli urządzenie jest już od pewnego czasu, wówczas właściciel może się domagać wypłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości (do 10 lat wstecz). Należy na to zwrócić uwagę podpisując umowę, gdyż przedsiębiorstwa na ogół nie są chętne do jego wypłacenia.

Jeśli strony nie mogą dojść do porozumienia można ustanowić służebność przesyłu w drodze orzeczenia sądowego. Sąd ustali wówczas również wysokość wynagrodzenia, także za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Pozew sądowy opłaca się składać, gdy oczekujemy znacznych kwot, gdyż tego typu procesy trwają ponad rok, właściciel z własnej kieszeni musi zapłacić za pomiar, wycenę roszczeń, postępowanie sądowe, adwokata (to wszystko jest do odzyskania w razie wygranej: należy zaznaczyć w pozwie domaganie się zwrotu kosztów postępowania, wydatków z nim związanych i zastępstwa procesowego).

 

Może się jednak okazać, że teren, na którym znajdują się urządzenia przesyłowe już do nas nie należy. Do zasiedzenia dochodzi wtedy, gdy przedsiębiorca przemysłowy korzystał z tego urządzenia przez co najmniej 20 lat w taki sposób, jakby ta służebność mu przysługiwała. Jeżeli działał w złej wierze, czyli miał lub powinien mieć świadomość, że znajduje się ono na nieruchomości, do której przedsiębiorca przemysłowy nie posiada tytułu prawnego, taki okres wydłuża się do co najmniej 30 lat.

 

W przypadku, kiedy zmieni się właściciel przedsiębiorstwa przesyłowego, wtedy służebność przesyłu przechodzi na niego. Jednak gdy dojdzie do likwidacji przedsiębiorstwa, a urządzenia przesyłowe nie zostaną sprzedane innej firmie – służebność wygasa. Wówczas przedsiębiorca musi usunąć urządzenia z nieruchomości.