Przymrozki 2026: jakie wsparcie dla sadowników?

Rolnicy nie pozostają bez wsparcia w trudnych chwilach. Jak poinformował minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski podczas wystąpienia w Sejmie RP, podjęto już konkretne kroki mające na celu pomoc gospodarstwom dotkniętym tegorocznymi wiosennymi przymrozkami. Wśród nich znalazł się wniosek skierowany do Komisji Europejskiej o uruchomienie nadzwyczajnych środków, a także zabezpieczenie 629 mln zł w budżecie na 2026 rok na dopłaty do ubezpieczeń. Minister zaznaczył również, że trwają prace nad długoterminowymi rozwiązaniami systemowymi.

Podjęte działania

6 maja 2026 r. minister zwrócił się do komisarza UE ds. rolnictwa i żywności, Christophe’a Hansena, z prośbą o przyznanie nadzwyczajnego wsparcia dla producentów owoców.

Jak podkreślił, starania o środki unijne są istotnym elementem pomocy, ale nie jedynym. Równolegle duży nacisk kładzie się na rozwój systemu ubezpieczeń, który stanowi podstawę stabilizacji dochodów rolników. W budżecie państwa przewidziano 629 mln zł na dopłaty do polis obejmujących uprawy i zwierzęta gospodarskie, co umożliwi pokrycie składek o łącznej wartości bliskiej 1 mld zł. W 2024 roku ponad 60% zawartych ubezpieczeń obejmowało ryzyko przymrozków wiosennych.

Obecnie państwo finansuje 65% składki ubezpieczeniowej, a rolnicy korzystający z dopłat bezpośrednich mają obowiązek objąć ochroną co najmniej połowę swoich upraw od przynajmniej jednego ryzyka, np. przymrozków.

Szacowanie strat

Minister poinformował, że komisje powoływane przez wojewodów rozpoczęły już ocenę szkód spowodowanych przymrozkami. W przypadku strat wynikających z suszy obowiązują inne procedury – nie powołuje się komisji, a rolnicy zgłaszają straty za pośrednictwem specjalnej aplikacji suszowej.

Pierwsze dane z monitoringu suszy mają być dostępne 21 maja i na ich podstawie zostaną określone zasady ewentualnego wsparcia.

Planowane zmiany systemowe

Zdaniem ministra kluczowe znaczenie ma wprowadzenie rozwiązań o charakterze systemowym. Obecnie trwają prace nad kompleksową reformą systemu ubezpieczeń, która ma lepiej chronić producentów rolnych przed skutkami niekorzystnych zjawisk pogodowych, takich jak przymrozki.

Projekt po opracowaniu zostanie poddany konsultacjom społecznym, aby uwzględnić potrzeby zainteresowanych środowisk. Główne cele zmian to zwiększenie efektywności ochrony, poprawa dostępności ubezpieczeń oraz usprawnienie wypłat odszkodowań.

Minister zapowiedział również modyfikacje w przepisach dotyczących prawa wodnego i budowlanego. Wspólnie z innymi resortami prowadzone są działania mające na celu ułatwienie rolnikom dostępu do wody, instalowania systemów ochrony upraw oraz uproszczenie procedur budowy zbiorników retencyjnych.

Dostępne formy wsparcia

Niezależnie od działań na poziomie unijnym, rolnicy już teraz mogą korzystać z dostępnych instrumentów pomocowych, takich jak:

• preferencyjne kredyty na wznowienie produkcji (oprocentowanie 0,5% dla ubezpieczonych oraz 3,9% dla pozostałych) oraz kredyty inwestycyjne (4,2% nawet na okres do 15 lat),
• możliwość odroczenia terminu płatności składek w KRUS, rozłożenia ich na raty lub częściowego umorzenia – na indywidualny wniosek,
• wsparcie ze strony Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, obejmujące m.in. odroczenia i rozkładanie na raty należności z tytułu dzierżawy lub sprzedaży gruntów oraz ulgi w czynszu,
• ulgi w podatku rolnym przyznawane przez samorządy na wniosek rolnika,
• refundację do 60% kosztów zakupu urządzeń chroniących uprawy przed przymrozkami, takich jak nagrzewnice, generatory dymu czy systemy mieszania powietrza – dla organizacji producentów owoców i warzyw.

Na zakończenie minister zapewnił, że resort rolnictwa na bieżąco analizuje sytuację. Po zebraniu pełnych danych dotyczących strat podejmowane będą kolejne decyzje dotyczące skali i form wsparcia dla poszkodowanych gospodarstw.