Miedź systemiczna – rola i działanie

Miedź jest niedocenianym, a przez wielu wręcz lekceważonym elementem w żywieniu roślin, a przecież – jak mówi stare ogrodnicze powiedzenie – „warto mieć miedź”. Ale czym de facto jest miedź i jaka jest jej rola?

Miedź jest ważnym składnikiem odżywczym – mikroelementem o bardzo dużym znaczeniu dla roślin. W analizach gleby często jej zawartość wychodzi całkiem wysoka, ale jej przyswajalność jest mocno utrudniona przez wysoką zawartość wapnia, azotu lub materii organicznej – czyli tego, co chcemy osiągnąć w naszych kwaterach upraw owocowych. Wpływa bezpośrednio na wiele ważnych przemian w roślinach, w tym fotosyntezę, syntezę aminokwasów i stabilność białek, pełni więc bardzo ważną rolę w zakresie samej fizjologii i rozwoju roślin.

Zabieg na kalibrację opryskiwacza?

Dla nas, sadowników i ogrodników, miedź jest jednak przede wszystkim pierwszym w sezonie zabiegiem fungicydowym, ale o dużym znaczeniu bakteriobójczym. Choroby bakteryjne, takie jak rak bakteryjny, zaraza ogniowa, kanciasta plamistość truskawki czy guzowatość korzeni, stanowią w ostatnich latach poważne zagrożenie dla wielu sadów i plantacji. Niektórzy mawiają, że wiosenne opryski miedzią są zabiegami na kalibrację opryskiwacza. Jest to zdecydowanie krzywdzące stwierdzenie, świadczące o lekceważeniu zabiegu, a od jakości jego wykonania w dużej mierze zależy potencjał infekcyjny różnych chorób w pierwszej części sezonu.

Na rynku jest wiele preparatów miedziowych – część zarejestrowana jest jako fungicydy, znacznie więcej funkcjonuje w obrocie jako nawozy. Miedź jednak „nie wie”, czy jest fungicydem, czy tylko nawozem, i w każdym przypadku działa tak samo – stosownie do formy, w której jest zawarta w danym preparacie. Więc czym one się różnią?

Podstawowe rodzaje preparatów miedziowych

Jak widzimy, najczęściej stosowane formy miedzi w naszych sadach i plantacjach są słabo lub wręcz niepobieralne przez rośliny. Formy te po zabiegach, w większości po intensywnych opadach, spływają po powierzchni roślin i podnoszą zawartość Cu w analizach gleby.

A czym jest ta miedź systemiczna?

Miedź systemiczna, zwana również układową, to wysoko przyswajalna forma miedzi w nawozach, która po aplikacji (zwykle dolistnej) szybko wnika do tkanek rośliny i jest transportowana do wszystkich jej części, działając „od wewnątrz”. Zapewnia efektywne uzupełnienie niedoborów tego mikroelementu, wzmacnia odporność na patogeny grzybowe i bakteryjne, uczestniczy w procesach enzymatycznych (fotosynteza, synteza ligniny) i pomaga roślinie radzić sobie ze stresem. Jest często skompleksowana związkami organicznymi, np. kwasem glukonowym, co poprawia jej dostępność dla roślin.

Dzięki temu jest ona ogromnym sprzymierzeńcem nie tylko w uzupełnianiu niedoborów, ale przede wszystkim w walce z wymagającymi przeciwnikami – całym spektrum chorób bakteryjnych, takich jak rak bakteryjny (Pseudomonas) czy zaraza ogniowa.

Większość produktów na rynku, określanych jako miedź systemiczna, oparta jest na miedzi skompleksowanej kwasem heptaglukonowym lub lignosulfonianami. Są to związki pobieralne przez roślinę, a ich wchłanianie odbywa się głównie poprzez aparaty szparkowe (ze względu na rozmiary cząsteczek). Chciałbym jednak zwrócić Państwa uwagę na tegoroczną nowość w gamie nawozów Timac Agro – Seactiv Rame. Jest to miedź systemiczna w formie azotanu miedzi połączona ze znanym od lat kompleksem biostymulacyjnym Seactiv.

Czym wyróżnia się ten produkt?

I) Przede wszystkim zawartością miedzi – w 1 litrze produktu mamy aż 11,9% Cu (160,7 g/l), czyli prawie 2× więcej niż w przypadku innych produktów na rynku.

II) Miedzią w formie azotanu miedzi – azotan jest dużo mniejszą cząsteczką niż lignosulfoniany i inne formy popularne na rynku, co sprawia, że jest pobierany nie tylko przez aparaty szparkowe, ale całą powierzchnią liścia, w tym przestrzeniami międzykomórkowymi (błyskawiczne pobieranie).

III) Kompleks biostymulujący Seactiv – m.in. poprawiający fotosyntezę, podnoszący odporność na stresy biotyczne i abiotyczne oraz utrzymujący ciśnienie osmotyczne komórek.

IV) Możliwość zastosowania zarówno dolistnie, jak i doglebowo.

Stosując Seactiv Rame w najniższych dawkach, często wprowadzamy więcej miedzi niż w pełnych dawkach innego produktu. Biostymulacja jest również wartością dodaną. Produkt jest dopuszczony do użytku w uprawach ekologicznych.

Jeśli chodzi o dawkowanie w uprawach owocowych:

– dolistnie – zalecamy stosowanie dawki 0,5–1 l/ha w odstępach minimum 3-tygodniowych. W zależności od ilości używanej cieczy roboczej nie przekraczajmy również stężenia 0,2% (w zależności od tego, co zostanie osiągnięte wcześniej – stężenie w % czy ilość produktu w l/ha). Nie stosować w czasie kwitnienia.

– doglebowo (fertygacja) – dawka do 3 litrów, maks. 0,5% jednorazowo.

Pamiętajmy o zachowaniu ostrożności w stosowaniu preparatów miedziowych. Musimy mieć na uwadze, że różnica między lekarstwem a trucizną leży tylko w dawce. Stosowanie preparatów miedziowych w nieodpowiednich warunkach (temperatura, nasłonecznienie, mieszaniny) lub w zbyt dużych dawkach może spowodować fitotoksyczność i zamiast zwalczyć choroby – dodatkowo osłabić rośliny. Dlatego przestrzegajmy zaleceń doradców oraz kierujmy się zdrowym rozsądkiem w stosowaniu nawozów i środków ochrony roślin.