Kwieciak malinowiec – groźny szkodnik plantacji truskawek i malin

Kwieciak malinowiec (Anthonomus rubi) należy do najgroźniejszych szkodników plantacji truskawek i malin w Polsce. W ostatnich sezonach jego presja wzrasta, szczególnie podczas chłodnych i wydłużonych wiosen. Szkodnik może powodować bardzo duże straty plonu, a przy dużym nasileniu uszkodzenia obejmują nawet większość pąków kwiatowych.

Znaczenie gospodarcze i szkodliwość

Kwieciak malinowiec jest chrząszczem z rodziny ryjkowcowatych. Atakuje przede wszystkim:

• truskawki,
• maliny,
• jeżyny,
• poziomki
• sporadycznie inne rośliny z rodziny różowatych.

Największe szkody wyrządzają samice składające jaja do wnętrza pąków kwiatowych. Po złożeniu jaja samica podgryza szypułkę pąka, co prowadzi do jego więdnięcia, zasychania i opadania. Wewnątrz uszkodzonego pąka rozwija się larwa a następnie poczwarka.

Objawy występowania szkodnika

Do najczęściej obserwowanych objawów należą:

• podcięte szypułki i zwisające lub opadające pąki kwiatowe,
• więdnące i zasychające pąki,
• opadanie nierozwiniętych pąków kwiatowych,
• niewielkie, owalne lub okrągławe dziurki, średnicy 1-2 mm, wygryzione na liściach,
• zniszczenie pąków kwiatowych, osłabione kwitnienie i redukcja liczby owoców.
• chrząszcze na liściach, kwiatostanach i pąkach kwiatowych

W przypadku silnej presji szkodnika uszkodzonych może być  od kilkunastu do nawet 80% pąków kwiatowych truskawki, ale straty w plonie są większe, gdyż w większym stopniu uszkadzane są pierwsze, najbardziej dorodne pąki kwiatowe Malina jest zwykle słabiej uszkadzana, ale zniszczonych bywa też 20-30 % pąków..

Cykl rozwojowy i okres pojawu

Chrząszcze zimują w ściółce, resztkach roślinnych oraz w glebie,  na lub w w pobliżu plantacji. Wiosną, gdy temperatura przekracza około 12°C, rozpoczynają aktywność i żerowanie uzupełniające na liściach i pąkach. Największe zagrożenie występuje w okresie od 1–2 tygodni przed kwitnieniem i ewentualnie na  początku kwitnienia.

Najważniejsze terminy pojawu

Monitoring plantacji

Regularny monitoring jest podstawą skutecznej ochrony plantacji.

Zalecane metody obserwacji

Do najczęściej stosowanych metod należą:

• otrząsanie kwiatostanów nad białą płytkę,
• lustracja na obecność chrząszczy i uszkodzonych pąków na roślinach,
• stosowanie pułapek feromonowych,
• obserwacja charakterystycznych wygryzień na liściach.

Próg szkodliwości

Za próg ekonomicznej szkodliwości uznaje się obecność:

• 1–2 chrząszczy strząśniętych z  200 kwiatostanów przed kwitnieniem.

Po przekroczeniu tego progu zaleca się wykonanie zabiegu ochronnego.

Metody zwalczania

1. Profilaktyka i metody agrotechniczne

Skuteczne ograniczanie liczebności kwieciaka malinowca powinno obejmować:

• unikanie zakładania plantacji obok zasiedlonych upraw,
• usuwanie uszkodzonych pąków, z larwami i poczwarkami (niemożliwe na plantacjach produkcyjnych)
• ograniczanie zachwaszczenia,
• niszczenie resztek pożniwnych,
• regularne koszenie obrzeży plantacji.

Istotne znaczenie ma również utrzymanie dobrej kondycji roślin oraz odpowiedniej przewiewności plantacji.

2. Monitoring i ochrona biologiczna

Coraz większe znaczenie ma integrowana ochrona roślin oparta na:

• monitoringu lotów chrząszczy,
• ochronie owadów pożytecznych,
• ograniczaniu liczby zabiegów chemicznych,
• stosowaniu preparatów selektywnych wobec zapylaczy i fauny pożytecznej.

Zabiegi należy wykonywać poza okresem aktywności pszczół i innych owadów zapylających.

3. Zwalczanie chemiczne

Najwyższą skuteczność uzyskuje się wykonując zabiegi:

• przed kwitnieniem,
• na początku pojawu chrząszczy i w miarę potrzeby powtórzenie zabiegu po kilku dniach
• po przekroczeniu progu zagrożenia.

Według zaleceń integrowanej ochrony roślin zabiegi powinny być prowadzone głównie przed kwitnieniem, aby ograniczyć ryzyko dla owadów zapylających.

Środki ochrony roślin – wyszukiwarka MRiRW

Aktualne preparaty dopuszczone do zwalczania kwieciaka malinowca należy każdorazowo sprawdzać w oficjalnej wyszukiwarce Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rejestr środków jest systematycznie aktualizowany i może ulegać zmianom.

W praktyce sadowniczej i jagodowej stosowane są preparaty zawierające m.in.:

• acetamipryd, na truskawce i malinie, jako Mospilan 20 SP, Kobe 20 SP, Lamnos 20 SP, Sekil 20 SP, Geri 20 SP, Mospilan Classic, Timber 20 SP (0,2 kg/ha) Apis 200 SE, Aceptir 200 SE, Los Owados 200 SE (0,2 l/ha)
• cyjanotraniliprol, na truskawce, jako Verimark 200 SC, Mozano, Vortex, Vegra 200 SC (375 ml/ha), Benevia 100 OD, Benesect 100 OD, Besarion 100 OD, Bombardier 100 OD, Filary 100 OD, Kianotraniprol 100 OD, Nevbia 100 OD (750 ml/ha)
• deltametrynę i pyretrynę , na truskawce jako Decis Mega 50 EW, Delta 50 EW (0,25 l/ha), Decis Ogród 015 EW (0,6-0,8 l/ha), Deka 2,5 EC, Desha 2,5 EC, Delta Forte, Dyno 2,5 EC, Matrix 2,5 EC, Poleci 2,5 EC (0,5 l/ha), Decis Expert 100 EC (0,075 l/ha).

Dobór środka powinien uwzględniać:

• aktualną rejestrację,
• fazę rozwojową roślin,
• okres prewencji i karencji,
• bezpieczeństwo zapylaczy i fauny pożytecznej,
• rotację substancji czynnych przeciwdziałającą odporności szkodnika.

Każdy zabieg należy wykonywać zgodnie z aktualną etykietą środka ochrony roślin oraz zasadami integrowanej ochrony roślin.

Stałe monitorowanie plantacji oraz korzystanie z aktualnej wyszukiwarki środków ochrony roślin MRiRW pozwala ograniczyć straty gospodarcze i utrzymać wysoką jakość produkcji owoców jagodowych.

Aktualną bazę preparatów można sprawdzić na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Wyszukiwarka środków ochrony roślin

Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem zasad bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone na etykiecie oraz informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące na rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj zasad bezpieczeństwa podanych na etykiecie.