Skąd te fioletowe przebarwienia na liściach?

Wielu sadowników zwróciło uwagę na fioletowe przebarwienia, które pojawiły się na blaszkach liściowych drzew i krzewów owocowych. Co przyczyniło się do zmian zabarwienia liści i czy jest to powód do niepokoju?

Do powstania fioletowych przebarwień na liściach przyczyniły się niedobory fosforu w roślinie. Najpewniej nie wynikają z niskiej zasobności gleby w ten pierwiastek, gdyż w praktyce sadowniczej rzadko mamy z owym zjawiskiem do czynienia. Winowajcą są przymrozki, które obniżyły temperaturę gleby. Jej spadek do wartości poniżej 12 stopni C ogranicza zdolność roślin do pobierania fosforu z gleby, jak również wstrzymuje procesy mineralizacji fosforu organicznego przeprowadzane przez mikroorganizmy glebowe.

Podaż fosforu w glebie zmienia się w zależności od jej odczynu, wilgotności oraz temperatury. Czasowe spadki dostępności pierwiastka w glebie są zjawiskiem normalnym, a pojawiające się na liściach przebarwienia powinny mieć charakter przejściowy. Powszechniej występują one w uprawach typowo rolniczych, np. w zbożach albo w rzepaku, gdyż rośliny jednoroczne korzenią się słabiej od krzewów i drzew. Na plantacjach owoców również możemy je obserwować, szczególnie wtedy, kiedy zaawansowane w rozwoju rośliny doświadczają długotrwałęgo ochłodzenia.

Głód fosforowy zaburza prawidłowy przebieg procesów biochemicznych w roślinie, w tym przemian cukrów, co skutkuje nagromadzeniem w blaszkach liściowych antocyjanów – fioletowych barwników, które nadają kolor owocom aronii czy winogronom.

Przebarwienia blaszek liściowych powinny ustąpić po ustabilizowaniu się temperatury. Nie wiemy, kiedy to nastąpi. Niestety utrzymujące się dłużej braki fosforu są w obecnej chwili dla roślin niekorzystne. Mamy teraz czas wzmożonego rozwoju młodych pędów oraz zawiązków. Struktury rośliny są w tej chwili jedną wielką „fabryką” związków chemicznych, które będą stanowiły budulec dla nowych tkanek. Do wszelkich procesów biosyntezy niezbędna jest energia; paliwo, którego dostarcza adenozynotrójfosforan (ATP) – uniwersalny nośnik energii, zawierający w swojej cząsteczce właśnie fosfor. Pierwiastek ten wchodzi również w skład DNA, jest niezbędny do wyposażenia dzielących się komórek w materiał genetyczny. Ponadto występuje w fosfolipidach – związkach tłuszczowych budujących błony komórkowe… Znaczenie fosforu można by opisywać dłużej, a wszystko to zmierza do faktu, że na skutek jego niedoborów dochodzi do zahamowania wzrostu roślin.

Osoby zapobiegliwe mogą zatem uzupełnić ten składnik poprzez zabieg dolistny nawozem fosforowym. Kiedy się trochę ociepli, będzie można również zadać fosfor w formie fertygacji. Inni mogą wypatrywać ocieplenia, które – miejmy nadzieję – przyjdzie już niebawem.