Traktory bez DPF i AdBlue?

Świat przyspieszył na naszych oczach, „koniec historii” Fukuyamy odszedł w zapomnienie, ale najciekawsze jest to, że z dwóch poważnych stron (Chiny i USA) kwestionowany jest ogólny paradygmat rozwoju świata. Nie chcę opisywać tego, jak te dwa mocarstwa wywracają politykę międzynarodową, bo nie jest to miejsce na takie rozważania. Jednak w chwili, gdy zaczyna to wprost dotykać branży rolnej, trzeba zacząć o tym mówić.

Wiem, że media epatują nieustannie sztuczną inteligencją, komputerami kwantowymi i wyścigiem mocarstw o pierwiastki ziem rzadkich. W tle tego jednak toczy się inny wyścig: o żywność. Jako ludzkość jesteśmy cywilizacją rolniczą – niezależnie od tego, czy Elon Musk poleci na Marsa, albo czy roboty zastąpią ludzi w fabrykach, do przeżycia potrzebujemy żywności, której inaczej niż z rolnictwa pozyskać nie umiemy.

Pisałem Państwu miesiąc temu o chińskim modelu dostaw żywności, prosto od rolników do konsumentów, z wykorzystaniem ogromnych platform sprzedaży elektronicznej. Wszystko po to, aby rolnikom zapewnić zadowalające marże (dzięki ominięciu pośredników), a konsumentom – łatwy dostęp do świeżych i tanich produktów.

Teraz rzut oka na USA, które postanowiły wykonać bardzo ciekawy, wręcz nieco szokujący krok. Otóż Trump zapowiedział zniesienie norm środowiskowych dla traktorów i wszystkich maszyn rolniczych. Koniec DPF-ów i AdBlue, koniec norm emisji spalin. W branży to spory szok, bo dotychczas kierunek rozwoju był zupełnie inny. Co więcej, Trump chce znieść ograniczenia w naprawie maszyn i obowiązek używania wyłącznie oryginalnych części.

Jakiś czas temu wyszło na jaw, że użytkownicy traktorów John Deere w USA nie mogą ich samodzielnie naprawić, a w razie nieserwisowania sprzęt może zostać zdalnie unieruchomiony przez producenta, co wywołało dyskusję o granicach prawa własności. Teraz ma się to zmienić, a efektem mają być proste i tanie maszyny, które mają zapewnić amerykańskim rolnikom przewagę kosztową w produkcji.

Na rynku będzie to mała rewolucja, bo dotychczas szliśmy w zupełnie inną stronę: ku coraz bardziej skomplikowanym maszynom o wyśrubowanych parametrach środowiskowych. Mam przeczucie, że w Polsce pomysł Trumpa zyskałby wielu zwolenników, bo i u nas narzeka się na wysokie ceny maszyn, ich skomplikowanie oraz kosztowne naprawy.

Agresywna polityka handlowa Trumpa daje się we znaki tamtejszym rolnikom, choć nadal utrzymuje on silne poparcie w tej grupie społecznej. W dużej mierze właśnie dzięki takim pomysłom deregulacyjnym – on po prostu wie, co boli rolników. Co ciekawe, wielkie koncerny produkujące sprzęt rolniczy bez problemu oferują maszyny o obniżonych standardach środowiskowych na rynkach Ameryki Południowej czy Azji, więc przestawienie się na nową ofertę dla rynku amerykańskiego nie powinno stanowić problemu.

Celem Trumpa, ale też innych mocarstw, jak Chiny czy nawet Indie, jest zapewnienie przetrwania własnego rolnictwa oraz społecznie akceptowalnych kosztów żywności w obliczu zagrożenia wojnami handlowymi, cłami, embargami i ogólnym załamaniem globalnej wymiany handlowej. Przy okazji tamtejsi rolnicy otrzymali też 12 mld USD różnorakich zapomóg, które udało się sfinansować dzięki cłom importowym. Podczas swojego wystąpienia Trump nie wspomniał, ile stracono na załamaniu wymiany handlowej z Chinami czy Indiami. Jednak skoro są wpływy z ceł, to on chętnie dzieli się nimi z rolnikami.