Zmowa w skupach owoców. Milionowe kary od UOKiK

Rolnicy i sadownicy z Wielkopolski przez ponad dwa lata byli zmuszeni sprzedawać owoce po zaniżonych cenach. Było to efektem zmowy cenowej pomiędzy punktami skupu. Prezes UOKiK nałożył na pięć firm oraz jedną osobę fizyczną kary o łącznej wartości przekraczającej 1,5 mln zł.

W regionie powiatu konińskiego i okolic obowiązywały niemal identyczne, niskie ceny skupu owoców, takich jak wiśnie czy porzeczki. Transport do dalszych punktów, gdzie ceny były wyższe, okazywał się nieopłacalny. Przyczyną tej sytuacji było niedozwolone porozumienie między właścicielami skupów: Fructis, Damex, Silver-Trans, Kam-Pol oraz Kalbrok. Zmowa trwała przez trzy sezony zbiorów – od 2022 do 2024 roku. Przedsiębiorcy regularnie kontaktowali się za pomocą komunikatorów, wymieniając informacje o cenach i wspólnie ustalając stawki.

Jak podkreśla Prezes UOKiK, Tomasz Chróstny, celem tych działań było utrzymanie cen skupu na możliwie najniższym poziomie, co skutkowało niższymi dochodami rolników mimo ich ciężkiej pracy.

Dowody na istnienie zmowy pochodziły m.in. z wiadomości zabezpieczonych podczas przeszukania w siedzibie firmy Fructis. Wynika z nich jasno, że przedsiębiorcy świadomie unikali konkurowania cenami, uzgadniając je między sobą.

W wydanej decyzji Prezes UOKiK nałożył kary finansowe o łącznej wysokości 1,57 mln zł. Sankcje objęły także prezesa zarządu Fructis, który odegrał istotną rolę w funkcjonowaniu zmowy. Decyzja nie jest jeszcze prawomocna i może zostać zaskarżona do sądu.

Urząd podkreśla, że ochrona rolników jest jednym z jego priorytetów i zapowiada dalsze monitorowanie rynku. Obecnie prowadzone są także postępowania wyjaśniające wobec kolejnych podmiotów – zarówno przetwórców, jak i skupów – w celu sprawdzenia, czy również tam mogło dojść do naruszeń zasad konkurencji.

Warto zaznaczyć różnicę między nielegalną zmową cenową a dopuszczalnym naśladownictwem cen. Zmowa polega na wspólnym ustalaniu cen przez niezależne firmy, natomiast naśladownictwo to jedynie dostosowywanie własnych stawek do obserwowanych działań konkurencji.

Osoby poszkodowane przez naruszenie prawa konkurencji mają możliwość dochodzenia odszkodowania na drodze cywilnej, na podstawie przepisów obowiązujących od 2017 roku.

UOKiK przypomina również o programie łagodzenia kar (leniency), który pozwala uczestnikom zmowy na zmniejszenie lub uniknięcie sankcji w zamian za współpracę i dostarczenie dowodów.

Dodatkowo urząd udostępnia platformę dla anonimowych sygnalistów, umożliwiającą zgłaszanie praktyk ograniczających konkurencję w sposób całkowicie poufny.