Polecane

Kontrole pieców bez zapowiedzi. Urzędnicy mogą pobrać próbki popiołu

Redakcja E-sadownictwo 06 listopad 2026

Sezon grzewczy oznacza wzmożone kontrole domowych palenisk. Właściciele nieruchomości muszą liczyć się z niezapowiedzianą wizytą strażników miejskich lub upoważnionych pracowników urzędu. Kontrolujący mogą sprawdzić nie tylko stan kotła i rodzaj wykorzystywanego opału, ale również zażądać dokumentów, pobrać próbki popiołu, a w uzasadnionych przypadkach przekazać je do badań laboratoryjnych. Przepisy określają również konsekwencje utrudniania takich czynności.

Kontrole palenisk bez wcześniejszego uprzedzenia

Podstawą prawną kontroli palenisk domowych jest art. 379 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z tym przepisem uprawnienia kontrolne przysługują m.in. wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Do wykonywania czynności mogą zostać upoważnieni pracownicy urzędu oraz funkcjonariusze straży miejskiej lub gminnej.

Kontrole mogą mieć charakter planowy albo interwencyjny, np. w związku ze zgłoszeniem podejrzenia spalania odpadów. Nie wymagają wcześniejszego zawiadomienia właściciela nieruchomości.

W przypadku nieruchomości, na których nie jest prowadzona działalność gospodarcza, czynności kontrolne mogą odbywać się w godzinach od 6.00 do 22.00. Na terenach wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej kontrole mogą być przeprowadzane przez całą dobę.

Kontrolujący powinni okazać legitymację służbową lub dokument tożsamości oraz imienne, pisemne upoważnienie określające zakres i cel kontroli. Właściciel nieruchomości ma prawo zapoznać się z tymi dokumentami przed rozpoczęciem czynności.

Co mogą sprawdzić kontrolerzy?

Zakres kontroli nie ogranicza się wyłącznie do obejrzenia pieca. Uprawnieni urzędnicy mogą sprawdzić, czy urządzenie grzewcze spełnia wymagania wynikające z obowiązujących przepisów i lokalnej uchwały antysmogowej.

W trakcie wizyty mogą m.in.:

przeprowadzić oględziny kotła, pieca lub kominka;
sprawdzić rodzaj i jakość wykorzystywanego paliwa;
skontrolować wilgotność drewna przeznaczonego do spalania;
sprawdzić, czy w palenisku nie są spalane odpady;
pobrać próbki popiołu lub paliwa do badań;
zażądać okazania dokumentów związanych z przedmiotem kontroli;
uzyskać informacje i wyjaśnienia dotyczące eksploatowanego źródła ciepła.

Kontrolujący mogą również zweryfikować dane dotyczące urządzeń grzewczych zgłoszonych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB).

Próbki popiołu mogą trafić do laboratorium

Jednym z ważniejszych elementów kontroli jest możliwość pobierania próbek popiołu z paleniska. Takie badanie może pomóc ustalić, czy w piecu spalano materiały niedozwolone, np. odpady.

Próbki mogą zostać pobrane z paleniska, popielnika lub innych części urządzenia grzewczego. Materiał jest odpowiednio zabezpieczany, a następnie może zostać przekazany do analizy laboratoryjnej.

Wyniki badań mogą stanowić materiał dowodowy w postępowaniu dotyczącym naruszenia przepisów środowiskowych. Sama ocena wyglądu popiołu nie zawsze pozwala bowiem jednoznacznie ustalić, jakie materiały były spalane.

Podczas kontroli możliwe jest również pobieranie próbek wykorzystywanego paliwa oraz sprawdzanie jego parametrów.

Odmowa wpuszczenia kontrolerów może mieć konsekwencje karne

Właściciel lub użytkownik nieruchomości nie może dowolnie uniemożliwiać przeprowadzenia prawidłowo rozpoczętej kontroli przez osoby posiadające odpowiednie upoważnienie.

Szczególne znaczenie ma w tym przypadku art. 225 § 1 Kodeksu karnego. Zgodnie z nim osoba, która udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności służbowych osobie uprawnionej do przeprowadzania kontroli w zakresie ochrony środowiska, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Nie oznacza to jednak, że każda sytuacja sporna podczas wizyty automatycznie przesądza o popełnieniu przestępstwa. Znaczenie mają okoliczności konkretnego przypadku, uprawnienia kontrolujących oraz charakter zachowania osoby kontrolowanej.

W przypadku napotkania oporu kontrolujący mogą zwrócić się o pomoc Policji. Obowiązek umożliwienia kontroli wynika również z art. 379 Prawa ochrony środowiska.

Jakie kary grożą za spalanie odpadów i naruszenie uchwały antysmogowej?

Jeżeli kontrola wykaże nieprawidłowości, właściciel nieruchomości może ponieść odpowiedzialność za naruszenie przepisów środowiskowych.

Spalanie odpadów poza przeznaczonymi do tego instalacjami jest wykroczeniem określonym w art. 191 ustawy o odpadach. Grozi za nie kara aresztu albo grzywny.

Z kolei naruszenie wymagań określonych w uchwale antysmogowej stanowi wykroczenie na podstawie art. 334 Prawa ochrony środowiska. Grzywna może wynieść do 5000 zł, przy czym wysokość mandatu nakładanego przez uprawnionego funkcjonariusza jest ograniczona odrębnymi przepisami.

Kontrolowany ma również swoje prawa

Kontrola musi być przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami, a jej przebieg powinien zostać udokumentowany. Po zakończeniu czynności sporządzany jest protokół, który powinien zawierać ustalenia kontrolujących.

Osoba kontrolowana ma prawo zapoznać się z jego treścią, zgłosić uwagi i zastrzeżenia oraz otrzymać egzemplarz dokumentu. Może również odmówić jego podpisania – fakt ten zostanie odnotowany w protokole. Sama odmowa podpisu nie oznacza jednak unieważnienia ustaleń kontroli.

Warto zatem pamiętać, że właściciel domu powinien umożliwić przeprowadzenie kontroli przez uprawnione osoby, ale jednocześnie ma prawo sprawdzić ich dokumenty, poznać zakres czynności i zgłaszać zastrzeżenia do sposobu ich przeprowadzania.

Komentarze

0 #35 Nie Kali 2026-11-09 13:00

Pamiętam czasy kiedy przejeżdżając przez Puławy 30 lat temu widziałem w lasach kikuty suchych drzew i karłowe sosny.
Teraz rośnie tam normalny las.
Czyli jednak coś się zmieniło.

Kontrole pieców bez zapowiedzi. Urzędnicy mogą pobrać próbki popiołu

Kontrole palenisk bez wcześniejszego uprzedzenia

Co mogą sprawdzić kontrolerzy?

Próbki popiołu mogą trafić do laboratorium

Odmowa wpuszczenia kontrolerów może mieć konsekwencje karne

Jakie kary grożą za spalanie odpadów i naruszenie uchwały antysmogowej?

Kontrolowany ma również swoje prawa

Komentarze

Nie przegap najnowszych wiadomości

Powiązane artykuły

Patron sadowników

Eksportować, tylko gdzie?

Sadownicy polują

Najnowsze artykuły