Trzy oblicza fosforynów

Coraz częściej słyszymy, że nawozy mogą pomagać w walce z chorobami, a niekiedy środki ochrony dostarczają cennych składników pokarmowych. Naukowcy coraz uważniej przyglądają się „ubocznym” skutkom stosowania i dlatego interesujące wydają się badania Rajmunda Glinickiego z SGGW w Warszawie prezentowane podczas Ogólnopolskiej Konferencji Truskawkowej w Skierniewicach. Dotyczyły one truskawki i choć nie powinno się uogólniać wniosków, warto zasygnalizować złożoność i wielowymiarowość skutków stosowania niektórych nawozów i środków ochrony.

Fosforyny - nawozy
Fosfor – makroelement - stosowany, gdy liście przypierają purpurowofiloetową barwę. Jego niedobór powoduje zahamowanie wzrostu części nadziemnej i podziemnej, opóźnia kwitnienie i dojrzewanie owoców. W formie doglebowej stosowany jest głownie w formie superfosfatu lub fosforanu amonu. Na Zachodzie bywają także stosowane jako nawozy preparaty fosforynowe (jabłoń, winorośl).
Fosforany i fosforyny są łatwo wchłaniane są przez rośliny. Jedne i drugie wykorzystuje się w nawozach – zawarte są między innymi w: Phosfik Line, Geros-K, Kalium Plus, Frutoguard, Foliphos.

Fosforyny absorbowane są przez liście i korzenie, łatwo rozpuszczają się w wodzie, ale z trudem podają się przekształceniom w roślinie i długo są obecne w tkankach (mogą być fitotoksyczne).

Fosforyny – fungicydy
Preparat Aliette 80 WG zawiera fosforyn glinu – w sadownictwie jest stosowany przeciwko zgniliźnie pierścieniowej podstawy pnia drzew owocowych (Phytophtora cactorum), a w USA może być również polecany w uprawie truskawek (czerwona zgnilizna korzeni truskawek i skórzasta zgnilizna skróconego pędu oraz owoców). Mniej nam znane fungicydy zawierające związki, a dokładniej fosforyn potasu, to: ProPhyt, Agrifos, Foli-r-fos 400, Fosphite.

Fosforyny – biostymulatory
Związki z tej grupy wykazują także właściwości biostymulujące, powodując indukcję odporności na czynniki biotyczne i abiotyczne. Systemiczna odporność stymuluje wzrost i może poprawić plonowanie i jakość owoców. Zawierają one głównie fosforyn potasu, tak jak w przypadku biostymulatorów: Trafos Line, Phytos’K, Fosfisan, Vigorsan, Resistim. Pozytywnie wpływały na wzrost wegetatywny truskawek oraz zawartość witaminy C i antocyjanów w owocach.
Preparaty zawierające fosforyny cieszą się zainteresowaniem, a ich stosowanie jest bezpieczne (brak karencji i prewencji, Aliette - etykieta), choć konieczne są dalsze badania.

Źródło: wykład Rajmunda Glinickiego, SGGW, Ogólnopolska Konferencja Truskawkowa, Skierniewice 23 marca 2011 r.