Nowa wizja KE dla rolnictwa – więcej konkurencyjności, mniej ograniczeń?

Komisja Europejska zaprezentowała nową strategię dla rolnictwa i żywności na najbliższe lata, kładąc większy nacisk na konkurencyjność, bezpieczeństwo żywnościowe oraz dostosowanie norm importowych. Wizja ta jest odpowiedzią na wyzwania, przed jakimi stoją europejscy rolnicy, jednak zdaniem ekspertów brakuje w niej konkretów, a osłabienie wymogów środowiskowych może budzić kontrowersje.

Nowe priorytety dla rolnictwa

Wizja Komisji Europejskiej opiera się na wynikach ubiegłorocznego dialogu strategicznego o przyszłości rolnictwa w UE oraz uzgodnieniach z Europejską Radą ds. Rolnictwa i Żywności. Jak podkreśla KE, celem strategii jest „zapewnienie długotrwałej konkurencyjności i zrównoważonego rozwoju unijnego sektora rolnego i spożywczego”.

– Nasi rolnicy są fundamentem unijnego systemu żywnościowego. Dzięki ich pracy mamy dostęp do bezpiecznej i wysokiej jakości żywności, ale jednocześnie muszą oni mierzyć się z rosnącą globalną konkurencją i zmianami klimatu – podkreśliła przewodnicząca KE Ursula von der Leyen.

Rewizja norm importowych i ochrona konkurencyjności

Jednym z kluczowych punktów wizji KE jest dostosowanie norm dla produktów importowanych do standardów obowiązujących w Unii Europejskiej. Obecnie produkty rolne sprowadzane spoza UE często nie podlegają tak restrykcyjnym regulacjom jak te, które obowiązują europejskich rolników. KE zapowiada działania mające na celu wyrównanie warunków konkurencji na rynku unijnym oraz bardziej spójne zasady dotyczące stosowania pestycydów i dobrostanu zwierząt.

Więcej zachęt, mniej regulacji

W odpowiedzi na protesty rolników Komisja postawiła na większą liczbę zachęt zamiast restrykcyjnych regulacji. Rolnicy mają być wynagradzani za stosowanie praktyk przyjaznych dla środowiska w ramach tzw. ekoschematów. KE rozważa także wstrzymanie wprowadzania kolejnych zakazów dotyczących stosowania pestycydów, jeśli na rynku nie będą dostępne odpowiednie alternatywy.

Powstanie również dobrowolny system oceny gospodarstw rolnych pod kątem zrównoważonego rozwoju oraz strategia dotycząca gospodarowania wodą w kontekście zmian klimatu.

Wsparcie dla młodych rolników i rozwój obszarów wiejskich

Komisja zamierza przedstawić strategię wymiany pokoleniowej, która ma pomóc młodym ludziom w rozpoczynaniu działalności rolniczej. Priorytetem w przyznawaniu dotacji będą młodzi rolnicy oraz osoby gospodarujące na terenach o trudnych warunkach naturalnych.

Planowane jest również uproszczenie Wspólnej Polityki Rolnej, co ma pomóc w zmniejszeniu biurokracji i zwiększeniu konkurencyjności europejskich rolników.

Odpowiedź na protesty, ale kosztem środowiska?

Eksperci zwracają uwagę, że nowa strategia KE w dużej mierze odnosi się do argumentów podnoszonych podczas protestów rolników. Podkreślają jednak, że przesunięcie priorytetów w kierunku konkurencyjności i bezpieczeństwa żywnościowego odbywa się kosztem ambicji środowiskowych.

– Z wizji wyłania się obraz rolnictwa jako sektora strategicznego dla UE, z wyraźnym przesunięciem akcentów w kierunku bezpieczeństwa żywnościowego i konkurencyjności, kosztem celów środowiskowych – ocenia Adrianna Wrona z Instytutu Zielonej Gospodarki.

Podobne obawy wyraża dr Paulina Sobiesiak-Penszko z Instytutu Strategii Żywnościowych „Grunt”, która wskazuje na niejasność w kwestii przyszłych działań na rzecz ochrony środowiska.

Rolnicy oczekują konkretów

Jerzy Wierzbicki, prezes Polskiego Zrzeszenia Producentów Bydła Mięsnego, zwraca uwagę, że choć wizja KE kładzie nacisk na dialog z rolnikami, to w Europejskiej Radzie ds. Rolnictwa i Żywności ich reprezentacja jest niewielka. Podkreśla także, że rolnicy oczekują większego wsparcia dla transformacji ekologicznej, ale w postaci zachęt, a nie zakazów.

Czy umowa UE-Mercosur zaszkodzi rolnikom?

Duże obawy wśród europejskich rolników budzi także umowa handlowa UE-Mercosur. Eksperci wskazują, że import taniej żywności z Ameryki Południowej może zagrozić konkurencyjności unijnych producentów, zwłaszcza że produkty spoza UE nie muszą spełniać tych samych norm środowiskowych i jakościowych. Zdaniem Wierzbickiego proponowana rezerwa finansowa w wysokości 1 miliarda euro nie wystarczy, aby zrekompensować potencjalne straty rolników.

Podsumowując, nowa wizja KE to odpowiedź na rosnące wyzwania sektora rolnego, w tym globalną konkurencję i zmiany klimatu. Komisja stawia na wzmacnianie konkurencyjności, dostosowanie norm importowych i większe zachęty zamiast restrykcyjnych regulacji. Jednak eksperci zwracają uwagę na brak konkretów oraz ryzyko osłabienia polityki środowiskowej. Ostateczny kształt strategii i jej wpływ na unijnych rolników zależeć będzie od dalszych działań KE oraz negocjacji w ramach Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 roku.

źródło: euroactiv.pl