Kodeks dobrej współpracy rolników i pszczelarzy

20 maja obchodzimy Międzynarodowy Dzień Pszczół – święto, które przypomina o nieocenionej roli owadów zapylających w naszym ekosystemie i gospodarce. Choć większość produkcji rolnej opiera się dziś na technologiach, to efektywność upraw wciąż zależy od naturalnych procesów, takich jak zapylenie. Tym samym rośnie znaczenie odpowiedzialnej współpracy między rolnikami i pszczelarzami – środowisk, które coraz częściej łączą siły na rzecz stabilnych plonów oraz zachowania bioróżnorodności.

W Polsce żyje około 500 gatunków pszczół, w tym zarówno pszczoła miodna, jak i liczne gatunki dzikie, takie jak trzmiele czy pszczoły samotnice. Według danych FAO, aż 78% roślin uprawnych na świecie jest zapylana przez owady, a produkty ich pracy to nie tylko owoce i warzywa, ale także rzepak, koniczyna czy gorczyca. W przypadku wielu gatunków obecność pszczół wpływa nie tylko na wysokość plonu, ale i na jego jakość – jednolitość, wielkość czy kształt owocu.

Z myślą o dobrostanie owadów zapylających Polskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin w ramach kampanii Pomagamy pszczołom bez lipy opracowało we współpracy z partnerami branżowymi „Kodeks dobrej współpracy rolników i pszczelarzy na rzecz owadów zapylających”. Dokument ten zawiera zbiór praktycznych zasad umożliwiających skuteczne i bezpieczne funkcjonowanie obu grup na jednym terenie.

Dobrostan zapylaczy to fundament zrównoważonego rolnictwa. Właśnie dlatego potrzebujemy wspólnych standardów i komunikacji pomiędzy rolnikami a pszczelarzami. Kodeks to praktyczne narzędzie, które może realnie wpłynąć na poprawę współpracy w skali całego kraju – mówi Małgorzata Bojańczyk, Dyrektor Generalna Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin.

Kodeks wskazuje m.in. zasady lokalizacji pasiek, organizacji transportu uli, a także bezpiecznego przeprowadzania zabiegów ochrony roślin. Podkreśla znaczenie wzajemnego informowania się o planowanych działaniach, uwzględniania lokalnych warunków i utrzymywania kontaktu
z sąsiednimi gospodarstwami.

Pszczoły odgrywają kluczową rolę w zapylaniu roślin oleistych, a szczególnie rzepaku. Właściwa obecność zapylaczy może zwiększyć plon nawet o 30 procent, a przy tym poprawić jakość nasion. Dla wielu rolników to dziś nieoceniony argument za współpracą z pszczelarzami – zauważa Juliusz Młodecki, prezes Krajowego Zrzeszenia Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych.

Korzyści są obustronne. Dla pszczelarzy możliwość lokalizowania pasiek w pobliżu odpowiednich pożytków, a dla rolników – bardziej efektywne zapylenie, wyższy plon i szansa na lepszy wynik ekonomiczny.

Nowoczesne rolnictwo coraz częściej poszukuje rozwiązań, które pozwolą łączyć wysoką produktywność z troską o środowisko. Dlatego także resort rolnictwa wspiera działania zmierzające do standaryzacji dobrych praktyk.

Kodeks współpracy rolników i pszczelarzy to przykład takiego podejścia, w którym szukamy wspólnie efektywnego rozwiązania, korzystnego i dla środowiska, i dla producentów rolnych. Na końcu także dla nas wszystkich, bo wszyscy jesteśmy konsumentami. Jestem zwolennikiem takiego podejścia w każdym obszarze, bo odpowiedzialność za bezpieczeństwo żywności i dbałość o jej wysoką jakość jest przecież naszym wspólnym zadaniem – podkreśla minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski.

Zachęta do wdrażania kodeksu to także apel o większą odpowiedzialność za krajobraz rolniczy. Oprócz dobrych praktyk rolniczych i pszczelarskich dokument wskazuje również możliwości wsparcia dzikich zapylaczy poprzez tworzenie pasów kwietnych czy rozwój zielonej infrastruktury.

Międzynarodowy Dzień Pszczół to okazja, by spojrzeć szerzej na zależności między naturą a produkcją rolną. Wspólne działania rolników i pszczelarzy stają się dziś jednym z filarów rolnictwa, które chce być nie tylko efektywne, ale także odpowiedzialne.