Wiatraki bliżej domów – nowe regulacje przyjęte przez Senat mimo kontrowersji

Senat przyjął z poprawkami projekt ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw. Projekt wprowadza m.in. przedłużenie mrożenia cen energii dla gospodarstw domowych na IV kwartał, obniżenie minimalnej odległości nowych elektrowni wiatrowych od zabudowy mieszkaniowej do 500 m oraz nawet do 20 000 zł rocznie z funduszu partycypacyjnego dla gospodarstw domowych położonych w pobliżu nowych farm wiatrowych.

Najważniejsze informacje:

• Projekt ustawy został przyjęty z poprawkami przez Senat 17 lipca 2025 r.
• Cena energii elektrycznej pozostanie zamrożona na poziomie 500 zł/MWh do końca 2025 roku.  
• Ustawa przyniesie dodatkowe korzyści finansowe nawet do 20 000 zł rocznie dla gospodarstw domowych w promieniu do 1000 m od planowanej farmy wiatrowej. 
• Minimalna odległość wiatraków od zabudowy mieszkaniowej zmieni się z 700 m do 500 m. 

Przygotowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska projekt ustawy odblokowuje potencjał inwestycji w nowe farmy wiatrowe. Znosi obowiązującą do tej pory zasadę "10H”. W jej miejsce społeczności lokalne oraz samorządy, zachowując głos decydujący, będą mogły ustalić odległość elektrowni wiatrowych zgodnie ze swoimi potrzebami. Minimalną odległością od gospodarstw domowych będzie 500 m. Jest to konsensus społeczny i naukowy. Dodatkowo nad prawidłową lokalizacją elektrowni wiatrowych i ochroną społeczności lokalnych czuwa Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. Projekty wiatrowe będą realizowane wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania.

Ustawa wprowadza również przepisy dot. repoweringu, tj. procesu modernizacji istniejących elektrowni wiatrowych, by zwiększyć ich wydajność. Projekt przewiduje również wsparcie dla budowy biogazowni powyżej 1 MW. Tutaj również konieczny będzie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Na etapie prac parlamentarnych do projektu ustawy dodany został przepis przedłużający obowiązujące obecnie rozwiązania związane z mrożeniem cen energii również na IV kwartał 2025 r. Bez tej zmiany mrożenie cen obowiązywałoby do końca września br., a od października gospodarstwa domowe byłyby rozliczane zgodnie z wysokością taryf sprzedawców energii. By zapobiec podwyżkom cen energii, rząd zdecydował o przedłużeniu mechanizmu i objęcia nim całego 2025 r.

W toku prac nad ustawą Senat wprowadził szereg poprawek, w tym m.in.:

• Usunięto obowiązkowy bufor 500 m od obszarów Natura 2000. Nadal jednak każda inwestycja będzie wymagała szczegółowej oceny oddziaływania na środowisko, aby wykazać brak negatywnego wpływu na cele ochrony tych obszarów. Poprawka zwiększy dostępność terenów pod inwestycję w energetykę wiatrową bez naruszania przyrody - zakaz lokalizacji inwestycji na terenach Natura 2000 pozostanie w mocy.
• Plan miejscowy przewidujący elektrownie wiatrowe w strefach MRT (tras lotnictwa wojskowego na małych wysokościach) i MCTR (wojskowych stref kontrolowanych) nadal będzie wymagać uzgodnienia z odpowiednimi organami wojskowymi i bezpieczeństwa państwa. Zniesiono automatyczny zakaz inwestycji – decyzja będzie zależeć od pozytywnej oceny tych organów.
• Projektowany bufor odległości między elektrowniami wiatrowymi a drogami krajowymi w wysokości 1H (jednokrotności wysokości elektrowni wiatrowej) zostanie usunięty. Badanie oddziaływania elektrowni wiatrowej będzie analizowane dwustopniowo, tj. zarówno podczas tworzenia planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego w ramach Strategicznej Oceny Oddziaływania na Środowisko, a następnie przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla konkretnej inwestycji.
• Lądowa energetyka wiatrowa jest najtańszym źródłem energii elektrycznej. Ustawa po wejściu w życie przyniesie realne korzyści społeczno-gospodarcze: nowe miejsca pracy, stałe wpływy do budżetu gmin z tytułu podatków od nieruchomości, możliwość korzystania z taniej, zielonej energii dla wszystkich odbiorców energii.

Ustawa zapewnia utrzymanie zamrożonych cen energii dla gospodarstw domowych do końca 2025 r. oraz - dzięki odblokowaniu inwestycji w lądową energetykę wiatrową - dostęp do taniej energii w kolejnych latach.