Koniec z cenową ruletką?

Lubelska Izba Rolnicza wystosowała 18 lipca 2025 roku stanowczy apel o wprowadzenie regulacji mających na celu uporządkowanie zasad skupu owoców oraz ustalania cen surowca. Organizacja rolnicza podkreśla, że obecna sytuacja rynkowa naraża producentów na ogromną niepewność oraz niesprawiedliwe warunki współpracy z podmiotami skupującymi i przetwórcami.

Obecny system skupu owoców budzi wiele zastrzeżeń wśród plantatorów. Jednym z największych problemów jest brak przejrzystości cenowej, rolnicy często dowiadują się o stawkach dopiero w dniu zbioru lub przy dostawie. Taki mechanizm pozbawia ich możliwości świadomego zarządzania produkcją oraz skutecznego planowania działalności gospodarczej.

Kolejną bolączką jest praktyka późnego ustalania cen, często kilka dni po faktycznej dostawie owoców. To powoduje, że producenci owoców nie tylko ryzykują nieopłacalność sprzedaży, ale także znajdują się w sytuacji braku możliwości negocjacyjnych, pozostając na łasce decyzji odbiorców.

W odpowiedzi na te niekorzystne praktyki, Lubelska Izba Rolnicza przedstawia dwa kluczowe postulaty:

1. Obowiązek wcześniejszego informowania o cenach

Izba apeluje o wprowadzenie przepisu, który nałoży na punkty skupu i przetwórnie obowiązek przekazywania rolnikom informacji o aktualnych cenach skupu z co najmniej jednodniowym wyprzedzeniem. Proponuje się, aby taka informacja była dostarczana za pomocą prostych środków komunikacji, takich jak SMS. To rozwiązanie miałoby na celu zwiększenie transparentności i umożliwienie rolnikom podejmowania świadomych decyzji.

2. Umowy kontraktacyjne z wyprzedzeniem i gwarantowaną ceną

LIR domaga się również wdrożenia obowiązku zawierania długoterminowych umów kontraktacyjnych pomiędzy producentami a odbiorcami owoców. Umowy te powinny być podpisywane przynajmniej na koniec pierwszego kwartału przed rozpoczęciem okresu wegetacyjnego, zawierać minimalną cenę skupu lub określoną marżę dla producenta. Taki mechanizm miałby zabezpieczyć plantatorom stabilność finansową, pozwalając lepiej planować inwestycje i ograniczyć ryzyko związane z wahaniami rynku.

Według LIR wprowadzenie tych zmian jest konieczne dla zapewnienia sprawiedliwego podziału zysków w łańcuchu dostaw, ochrony interesów rolników oraz przeciwdziałania coraz bardziej powszechnej frustracji wśród producentów owoców. Zdaniem Izby, proponowane reformy przyczynią się do poprawy organizacji pracy w gospodarstwach, zwiększenia przewidywalności dochodów i ogólnego wzmocnienia pozycji rolników wobec skupujących.