Polskie jabłka i gruszki zdobywają Azję Centralną. Region coraz szerzej otwiera się na owoce z Europy

Azja Centralna coraz szerzej otwiera się na produkty z Europy, w tym z Polski. W pięciu państwach regionu – Kazachstanie, Uzbekistanie, Tadżykistanie, Turkmenistanie i Kirgistanie – rośnie rozpoznawalność i zaufanie do marek „made in Poland”. Producentów wspiera także rząd, rozwijając relacje gospodarcze z tymi krajami.

– Azja Centralna to olbrzymi potencjał i nowa część świata, która otwiera się na produkty europejskie, w tym polskie – mówi agencji Newseria Dariusz Palonka, prezes zarządu i dyrektor ds. rozwoju rynków Europy Wschodniej w firmie Tedex. – Polskie produkty są bardzo dobrze odbierane w krajach Azji Centralnej. Marka „made in Poland” jest rozpoznawalna i lubiana na wielu rynkach.

Pod względem liczby ludności największym rynkiem w regionie jest Uzbekistan, natomiast pod względem powierzchni dominuje Kazachstan, co pokazuje skalę możliwości dla eksporterów. Jak podkreśla ekspert, polskie produkty są tam dobrze postrzegane zarówno pod względem jakości, jak i relacji jakości do ceny. Polskie firmy już wykorzystują tę szansę, stopniowo umacniając swoją obecność przede wszystkim w Kazachstanie.

Według „Tygodnika Gospodarczego” Polskiego Instytutu Ekonomicznego w 2024 roku eksport towarów z Polski do Kazachstanu osiągnął wartość około 964,2 mln dol. Kazachstan jest głównym odbiorcą polskiej żywności wśród krajów Azji Centralnej. W 2024 roku sprzedaliśmy tam towary rolno-spożywcze o wartości 143,2 mln dol. To m.in. jabłka, gruszki i warzywa przetworzone. Gospodarkę tego kraju napędzają bogate zasoby naturalne, w tym ropa naftowa, gaz ziemny, a także uran, w którego wydobyciu Kazachstan jest światowym liderem, odpowiadając za 39 proc. globalnej produkcji surowca (dane za 2023 rok). Bogate złoża przekładają się na potencjał rozwoju przemysłu wydobywczego i metalurgicznego oraz zwiększony eksport za granicę.

– Na rynku kazachstańskim działamy z partnerem miejscowym od 2018 roku – zaznacza Dariusz Palonka. Wyjaśnia, że lokalny dystrybutor reprezentuje interesy Tedexu i odpowiada za rozwój sprzedaży na miejscu. – Konkurencja jest wszędzie, ważne jest dobre przedstawienie produktu. Produkt made in Poland jest dobrze przyjmowany, trzeba tylko znaleźć dobrego partnera albo uruchomić własną działalność i krok po kroku budować tam rynek.

Firma Tedex, dostawca olejów silnikowych do wszelkiego rodzaju pojazdów istniejący od 1990 roku, opiera swoją obecność w Kazachstanie na współpracy z szeroko wyspecjalizowanym dystrybutorem.

– Jeden brand olejowy nie jest podstawą do prowadzenia biznesu. Nasz partner handluje częściami zamiennymi, innymi olejami – włoskimi, niemieckimi – i również naszym polskim Tedex Oil – mówi prezes firmy. Dodaje, że takie połączenie pozwala skuteczniej docierać do klientów i budować pozycję polskiej marki na dynamicznie rozwijającym się rynku Azji Centralnej.

Wysiłki producentów wspiera rząd. Pod koniec listopada ubiegłego roku wizytę w Taszkiencie, stolicy Uzbekistanu, odbył minister rolnictwa Stefan Krajewski. Rozmowy koncentrowały się przede wszystkim na rozszerzeniu dostępu do uzbeckiego rynku dla polskich produktów rolno-spożywczych oraz rozwijaniu współpracy eksperckiej, fitosanitarnej i handlowej. W 2024 roku Polska była szóstym krajem Unii Europejskiej pod względem wielkości obrotów handlowych z Uzbekistanem. Z danych resortu rolnictwa wynika, że eksport do tego kraju obejmował głównie czekoladę i przetwory spożywcze zawierające kakao oraz mięso i podroby drobiowe. W okresie styczeń – sierpień 2025 roku wartość sprzedaży artykułów rolno-spożywczych do Uzbekistanu wyniosła 34,1 mln euro.