Nie wszyscy poszkodowani otrzymają pomoc. Spór o dopłaty po wiosennych przymrozkach

W związku z wystąpieniem Zarządu Krajowej Rady Izb Rolniczych z 28 listopada 2025 r. dotyczącym zmiany projektowanych przepisów w zakresie dopłat dla sadowników poszkodowanych w wyniku wiosennych przymrozków, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawiło szczegółowe wyjaśnienia. Samorząd rolniczy postulował, aby pomoc przysługiwała już przy stratach przekraczających 30 proc., a nie – jak zapisano w projekcie rozporządzenia – dopiero od 70 proc.

Sprawa dotyczy rozporządzenia Rady Ministrów (RC16) w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z udzieleniem nadzwyczajnego wsparcia finansowego producentom owoców poszkodowanym w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk klimatycznych wiosną 2025 roku. Odpowiedź resortu rolnictwa została przekazana pismem z 7 stycznia 2026 r.

Jak wyjaśnia Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w wyniku strat spowodowanych kwietniowymi i majowymi przymrozkami w uprawach sadowniczych polskie władze wystąpiły do Komisji Europejskiej z wnioskiem o uruchomienie nadzwyczajnej pomocy finansowej. Komisja Europejska przychyliła się do tego wniosku i 13 października 2025 r. opublikowała rozporządzenie nr 2025/20611, na mocy którego wsparcie przyznano Polsce, a także Bułgarii, Łotwie, Litwie, Węgrom i Rumunii.

Na mocy unijnego rozporządzenia Polsce przyznano 14,8 mln euro pomocy, z możliwością jej zwiększenia o środki krajowe do wysokości 200 proc. kwoty wsparcia unijnego. Ze względu na skalę szkód w sadownictwie rząd zdecydował się na maksymalne wykorzystanie tej możliwości i zwiększenie puli środków o fundusze krajowe w wysokości 29,6 mln euro. Łączny budżet programu wynosi 44,4 mln euro, co odpowiada kwocie 189 579 120 zł.

Aby uruchomić wypłaty, 28 listopada 2025 r. opublikowane zostało rozporządzenie Rady Ministrów. Zgodnie z jego zapisami producenci owoców mogą składać wnioski o rekompensaty od 1 grudnia 2025 r. do 15 stycznia 2026 r. Pomoc przysługuje sadownikom, których uprawy ucierpiały na skutek przymrozków występujących w okresie od 1 kwietnia do 31 maja 2025 r., pod warunkiem że straty w produkcji wyniosły co najmniej 70 proc.

Wysokość wsparcia uzależniona jest od skali szkód:

• 800 zł na 1 ha – przy stratach od 70 do poniżej 80 proc.,

• 1600 zł na 1 ha – przy stratach od 80 do poniżej 90 proc.,

• 2400 zł na 1 ha – przy stratach wynoszących co najmniej 90 proc.

Resort rolnictwa podkreśla, że celem mechanizmu jest zrekompensowanie części strat ekonomicznych najbardziej poszkodowanym producentom, tak aby jak największa liczba gospodarstw mogła zachować zdolność do dalszego funkcjonowania i produkcji. Przyjęcie wysokiego progu strat ma umożliwić skierowanie ograniczonych środków do tych sadowników, którzy ponieśli najdotkliwsze konsekwencje przymrozków.

Jednocześnie ministerstwo zaznacza, że budżet pomocy w 2025 roku jest wyraźnie niższy niż rok wcześniej. W 2024 r. łączna wartość wsparcia unijnego i krajowego wyniosła 111 mln euro, czyli blisko 475 mln zł, co pozwoliło objąć pomocą znacznie szerszą grupę producentów.

Stanowisko resortu nie satysfakcjonuje jednak Krajowej Rady Izb Rolniczych. Zdaniem samorządu rolniczego próg 70 proc. strat wyklucza wielu sadowników, którzy – mimo mniejszych szkód – również ponieśli poważne straty ekonomiczne, szczególnie w warunkach rosnących kosztów produkcji, ochrony roślin i utrzymania sadów.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi deklaruje, że na bieżąco monitoruje sytuację producentów rolnych poszkodowanych przez niekorzystne zjawiska atmosferyczne i nie wyklucza uruchomienia kolejnych instrumentów wsparcia, jeśli pozwolą na to możliwości finansowe i decyzje na poziomie krajowym oraz unijnym.

Na ten moment jednak pomoc po wiosennych przymrozkach 2025 roku trafi wyłącznie do sadowników, których straty przekroczyły 70 proc., co nadal pozostaje przedmiotem dyskusji i napięć w środowisku sadowniczym.