Polska napędza intensyfikację produkcji jabłek w Europie

Według prognoz Komisji Europejskiej (EU Agricultural Outlook 2025–2035), całkowita produkcja jabłek deserowych w sześciu głównych krajach UE – Polsce, Włoszech, Francji, Niemczech, Hiszpanii i na Węgrzech – ma wzrosnąć o około 1,6% w ciągu najbliższej dekady. Zjawisko to wystąpi mimo przewidywanego spadku powierzchni upraw o około 4,6%, co wskazuje na dalszy wzrost wydajności z hektara. Średnie plony mogą wzrosnąć nawet o 7%, choć tempo rozwoju będzie bardzo zróżnicowane w zależności od kraju.

Polska napędza intensyfikację produkcji

Najbardziej widoczne zmiany strukturalne zachodzą w Polsce. Spadek powierzchni upraw wynika głównie z likwidacji mniejszych, mniej konkurencyjnych gospodarstw. Prognozuje się jednak, że spadek ten zostanie zrekompensowany wzrostem plonów o około 6,5% do 2035 roku.

Napędza go rozwój nowoczesnych, intensywnie zarządzanych sadów z większą gęstością nasadzeń, ulepszonymi odmianami i większą specjalizacją w sektorze przetwórstwa – głównie na soki i koncentraty. Podobne, choć mniej intensywne trendy obserwowane są na Węgrzech, podczas gdy w pozostałych kluczowych krajach UE wzrosty plonów są ograniczone.

Wyzwania dla producentów

Europejscy sadownicy muszą zmierzyć się z kilkoma kluczowymi wyzwaniami. Należą do nich zmiany klimatyczne, ograniczony dostęp do środków ochrony roślin, rosnące koszty pracy i energii oraz coraz silniejsza presja konkurencyjna na rynkach międzynarodowych. Wzrost wydajności i koncentracja produkcji stają się więc niezbędnymi elementami utrzymania rentowności gospodarstw.

Handel i eksport: UE nadal eksporterem netto

UE pozostaje znaczącym eksporterem jabłek, obecnie wysyłającym prawie połowę swojej produkcji za granicę. Do 2035 roku udział eksportu w rynku może wzrosnąć do 55%. Polska i Włochy pozostaną wiodącymi eksporterami zarówno świeżych owoców, jak i produktów przetworzonych, choć tempo wzrostu eksportu świeżych jabłek może nieco spowolnić z powodu rosnącej konkurencji ze strony krajów trzecich i stagnacji popytu na tradycyjnych rynkach.

Prognozuje się, że wolumen eksportu świeżych jabłek w UE wzrośnie o około 4,9% w latach 2025–2035 w porównaniu z okresem 2021–2025. Wzrost konkurencyjności może zostać wsparty poprzez rozwój jabłek ekologicznych, produktów wysokiej jakości o zróżnicowanym pochodzeniu regionalnym oraz tzw. „odmian klubowych” z ograniczoną licencją marketingową, które pozwalają osiągnąć wyższą wartość dodaną.

Podsumowanie

Choć powierzchnie upraw w UE maleją, przewidywany wzrost wydajności z hektara pozwala utrzymać stabilną produkcję jabłek. Polska pozostaje liderem w intensyfikacji produkcji, a rosnące znaczenie przetwórstwa i eksportu pokazuje, że sektor musi dynamicznie dostosowywać się do zmian rynkowych i konsumenckich. Strategie oparte na innowacyjnych odmianach, jakości i efektywności produkcji będą kluczowe dla utrzymania konkurencyjności UE na globalnym rynku jabłek.