Mała retencja w gospodarstwach – apel o uproszczenie prawa i wsparcie rolników

Zarząd KRIR, realizując wniosek zgłoszony podczas XI posiedzenia KRIR VII kadencji, pismem z dnia 27 lutego 2026 r., zwrócił się do Ministra Finansów i Gospodarki Andrzeja Domańskiego w sprawie podjęcia działań legislacyjnych zmierzających do uproszczenia procedur dotyczących budowy zbiorników retencyjnych o powierzchni do 10 000 m² i głębokości do 3 m, a także zasad poboru wody z tych zbiorników na potrzeby gospodarstw rolnych.

W obecnym stanie prawnym proces inwestycyjny związany z budową zbiorników retencyjnych jest dla rolników nadmiernie sformalizowany, czasochłonny i kosztowny, co w praktyce zniechęca do podejmowania działań służących zwiększaniu małej retencji. Tymczasem wobec postępujących zmian klimatycznych, narastających okresów suszy oraz potrzeby stabilizacji produkcji rolnej, rozwój retencji na poziomie gospodarstw rolnych stanowi istotny element wzmacniania bezpieczeństwa żywnościowego kraju.

W związku z powyższym wnosimy o wprowadzenie rozwiązań umożliwiających realizację budowy zbiorników retencyjnych o powierzchni do 10 000 m² i głębokości do 3 m w trybie zgłoszenia, na jasno określonych i uproszczonych zasadach, bez konieczności przechodzenia przez skomplikowane procedury administracyjne właściwe dla większych inwestycji. Proponowane rozwiązanie pozwoliłoby znacząco przyspieszyć proces inwestycyjny, przy jednoczesnym zachowaniu kontroli organów administracji w zakresie zgodności inwestycji z przepisami prawa.

Jednocześnie postulujemy wprowadzenie zasady bezpłatnego poboru wody ze zbiorników retencyjnych budowanych w granicach gospodarstw rolnych, pod warunkiem że zbiornik nie jest zasilany przez naturalny ciek wodny, lecz gromadzi wody opadowe, roztopowe bądź wody z własnego systemu odwodnieniowego gospodarstwa. W takich przypadkach pobór wody stanowiłby wykorzystanie zasobów retencjonowanych przez samego rolnika, bez ingerencji w publiczne zasoby wód płynących.

Proponowane zmiany przyczyniłyby się do rozwoju małej retencji, poprawy bilansu wodnego na obszarach wiejskich oraz zwiększenia odporności gospodarstw rolnych na skutki suszy, przy jednoczesnym ograniczeniu obciążeń administracyjnych i kosztowych po stronie rolników.