Czy czekają nas podwyżki cen środków ochrony roślin?

Wojna na Bliskim Wschodzie odciska nie tylko piętno na cenach paliw i nawozów, ale także na cenach środków ochrony roślin. Choć w tamtym rejonie nie ma istotnych zakładów produkujących takie środki, to załamanie ruchu morskiego oraz próby jego zablokowania na Morzu Czerwonym przez Huti w Jemenie powodują, że podwyżka cen jest więcej niż pewna.

W zasadzie już od początku marca, kiedy tylko okazało się, że wojna nie zakończy się po trzech dniach, branża wiedziała, że skończy się to podwyżkami. Choć podwyżki uznano za najmniej dotkliwe, pojawiają się bowiem także ryzyka braku lub odraczania dostaw.

Większość środków ochrony roślin bądź ich substancji bazowych jest produkowana w Azji, najczęściej w Chinach i Indiach. Bardzo często jest to dosłownie kilka fabryk danej substancji na cały świat. Już w połowie marca producenci oprysków zawiadomili swoich dystrybutorów o potrzebie korekty cenników, która powinna nastąpić na początku następnego miesiąca.

Dopóki wojna będzie trwała, ceny dostaw morskich będą pod silną presją, co będzie powodować wzrost cen frachtu morskiego bądź jego zupełne zawieszenie na niektórych trasach. W efekcie musimy się liczyć z tym, że tegoroczna ochrona sadów i plantacji będzie droższa niż w latach poprzednich.

Co więcej, wciąż istnieje naprawdę duże ryzyko blokady Cieśniny Bab al-Mandab, a więc sytuacji, w której żadne statki nie będą mogły dotrzeć do Europy tą drogą z Azji. Alternatywą jest trasa wokół Afryki, która jest dłuższa o około dwa tygodnie i dodatkowe 7000 km. Jest to więc rozwiązanie znacznie droższe, ale pojawia się też ryzyko niedotarcia środków ochrony roślin na czas do Europy.

Dane środki są potrzebne w ściśle określonym momencie i ich późniejsze dotarcie nie rozwiązuje problemu. Dla nas ryzykiem jest jeszcze konkurencja o dostawy z innymi dużymi graczami sadowniczymi na rynku. Otóż tak się składa, że Europa Południowa i Zachodnia potrzebują ich tuż przed nami. Jeśli dostęp do środków będzie trudny, to my możemy być dużo bardziej poszkodowani niż nasza konkurencja.

Jest też przykład z rynku gazu LNG, kiedy płynące tankowce do jednego klienta były kierowane do drugiego odbiorcy, bo ten oferował lepsze stawki. Nie da się ukryć, że bogatsze kraje zachodnie będą w stanie zaoferować lepsze ceny, nie mówiąc już o naciskach politycznych.

Na horyzoncie pojawia się też inne ryzyko: blokada eksportu. Właśnie dzieje się to na rynku nawozów, gdzie Chiny zawiesiły możliwość sprzedaży zagranicznej nawozów produkowanych w kraju. Choć całkowity zakaz eksportu jest raczej mało realny, może dojść do prób limitowania wywozu, aby krajowe rynki miały zabezpieczone możliwości ochrony roślin.

Wiemy przecież, że Indie i Chiny to państwa o gigantycznej produkcji rolnej, w tym ogrodniczej, z wielkimi populacjami. Miejscowe rządy zrobią wszystko, aby nie dopuścić do całkowitego wykupienia produkcji przez importerów z bogatego Zachodu.

Czy powinniśmy więc kupować środki na zapas? Ciężko powiedzieć, bo możemy tylko zbyt szybko podbić ich ceny. Jeśli przyjdzie sucha wiosna – a taka właśnie jest do tej pory – to zapotrzebowanie na środki ochrony będzie relatywnie mniejsze i presja popytowa nie będzie aż tak duża.

Wszystko więc zależy od przebiegu pogody, która determinuje nasz sposób opryskiwania. Jednak podwyżki cen w sklepach i tak nas czekają – są nieuniknione. Nikt nie zna ich ostatecznej skali i nikt nie jest w stanie zagwarantować, że wszystkie preparaty będą dostępne w pożądanych ilościach.

Niestety dzieje się to wszystko w sezonie, w którym spodziewamy się raczej wysokich plonów, a więc końcowe ceny mogą nie zrekompensować aż tak bardzo wyższych nakładów.

Chińczycy mają takie przekleństwo: „obyś żył w ciekawych czasach”. No to właśnie żyjemy w ciekawych czasach.