Wpływ przymrozków i suszy na uprawy sadownicze i jagodowe

Główny Urząd Statystyczny opublikował wyniki wiosennej oceny stanu upraw rolnych i ogrodniczych za sezon 2025/2026, obejmujące zarówno analizę przezimowania roślin, jak i ocenę warunków agrometeorologicznych wpływających na dalszy rozwój upraw. Opracowanie przedstawia aktualną sytuację w sadownictwie i produkcji roślin jagodowych, wskazując na przebieg zimy, skutki wiosennych przymrozków oraz wpływ niedoboru opadów na kondycję roślin. 

Przebieg zimy i warunki wczesnowiosenne

Sezon zimowy 2025/2026 na większości obszaru kraju nie przyniósł istotnych strat w uprawach wieloletnich. Mimo okresowych epizodów silnych mrozów, ogólna kondycja drzew i krzewów owocowych po zimie została oceniona jako dobra. Rośliny sadownicze przezimowały bez poważniejszych uszkodzeń strukturalnych, co stworzyło sprzyjające warunki do rozpoczęcia wegetacji.

Znacznie większy wpływ na stan upraw miały jednak warunki pogodowe wiosną. Chłodny kwiecień spowolnił rozwój roślin, a jednocześnie długotrwały niedobór opadów doprowadził do pogłębiającego się deficytu wilgoci w glebie. Ograniczona dostępność wody utrudniała pobieranie składników pokarmowych, co w praktyce obniżało skuteczność nawożenia i spowalniało wzrost roślin.

Przymrozki i ich skutki dla sadownictwa

Największe straty w uprawach sadowniczych spowodowały przymrozki, które wystąpiły pod koniec kwietnia. W wielu regionach kraju notowano kilkudniowe spadki temperatury, lokalnie sięgające nawet około –9°C. Zjawisko to zbiegło się w czasie z okresem kwitnienia lub początkiem zawiązywania owoców.

W rezultacie doszło do uszkodzeń kwiatów, słupków oraz młodych zawiązków owoców. Skala strat była silnie zróżnicowana regionalnie i zależała od wielu czynników, takich jak:

• położenie plantacji i ukształtowanie terenu,
• faza rozwojowa roślin w momencie wystąpienia przymrozków,
• lokalne warunki mikroklimatyczne,
• zastosowane metody ochrony przed spadkami temperatur.

Uszkodzenia odnotowano zarówno w sadach drzew owocowych, jak i w uprawach krzewów jagodowych.

Sytuacja w uprawach jagodowych

Plantacje truskawek oraz innych roślin jagodowych generalnie dobrze przetrwały okres zimowy. Ich dalszy rozwój w dużej mierze zależał od przebiegu pogody wiosną. Utrzymujące się chłody oraz deficyt opadów ograniczały tempo wzrostu roślin i wpływały na opóźnienia w rozwoju generatywnym.

Kwietniowe spadki temperatury powodowały lokalne uszkodzenia roślin oraz pogorszenie procesu zawiązywania owoców. W wielu gospodarstwach stosowanie okryw ochronnych przyniosło częściowe korzyści, jednak jednocześnie sprzyjało zwiększeniu ryzyka występowania chorób grzybowych.

W warunkach utrzymującego się niedoboru wody część producentów zdecydowała się na wcześniejsze uruchomienie systemów nawadniających, co pozwoliło ograniczyć skutki suszy glebowej.