Niewidzialny wróg jabłek. Dlaczego choroby przechowalnicze kosztują sadowników tak wiele?

Choroby przechowalnicze jabłek – jak skutecznie ograniczyć straty i zadbać o wysoką jakość owoców?

Produkcja jabłek nie kończy się w momencie zbioru. Ostateczny wynik ekonomiczny gospodarstwa w dużej mierze zależy od tego, ile owoców zachowa wysoką jakość handlową podczas wielomiesięcznego przechowywania. W tym okresie dużym wyzwaniem stają się choroby przechowalnicze, które potrafią powodować znaczne straty zarówno ilościowe, jak i jakościowe. Dlatego skuteczna ochrona przedzbiorcza jest dziś jednym z najważniejszych elementów nowoczesnej technologii produkcji jabłek!

Patogeny odpowiedzialne za choroby przechowalnicze często infekują owoce jeszcze w sadzie, jednak objawy ujawniają się dopiero po kilku tygodniach lub miesiącach przechowywania. W efekcie jabłka, które podczas zbioru wyglądają zdrowo, mogą zostać wyeliminowane z obrotu handlowego już w trakcie magazynowania lub po dostarczeniu do odbiorcy.

Szczególnie wysokie ryzyko występuje w sezonach charakteryzujących się częstymi opadami deszczu, wysoką wilgotnością powietrza oraz utrudnionym wykonywaniem zabiegów ochronnych. Takie warunki sprzyjają rozwojowi patogenów oraz zwiększają presję infekcyjną w sadach.

Do najgroźniejszych z nich należy gorzka zgnilizna owoców, potocznie zwana „oczkowaniem”, której sprawcą jest Neofabrea spp.

Objawy gorzkiej zgnilizny na pędach w postaci zgorzeli kory pędu oraz na owocach, odmiana Pinova

Znaczenie ochrony przedzbiorczej

Wielu sadowników koncentruje się na ochronie sadu w pierwszej części sezonu, jednak to właśnie okres bezpośrednio poprzedzający zbiory często decyduje o powodzeniu przechowywania. Zabiegi wykonywane na kilka tygodni i kilka dni przed zbiorem stanowią zwieńczenie całorocznej ochrony i mają bezpośredni wpływ na zdrowotność owoców w przechowalni.

Przy wysokiej presji chorób zaleca się intensyfikację programu ochrony. Szczególne znaczenie ma zabezpieczenie owoców przed infekcjami utajonymi, które nie są widoczne podczas zbioru, lecz ujawniają się dopiero po dłuższym przechowywaniu

Skuteczne wsparcie ochrony przed chorobami przechowalniczymi

Jednym z kluczowych fungicydów wykorzystywanych w ochronie przedzbiorcze jest Bellis® 38 WG firmy BASF. Produkt przeznaczony jest do ochrony jabłoni i gruszy przed najgroźniejszymi chorobami przechowalniczymi. Zawiera dwie substancje czynne: boskalid oraz piraklostrobinę, które wzajemnie się uzupełniają i zapewniają szerokie spektrum działania. Produkt ten działa kontaktowo, translaminarnie i systemicznie, dzięki czemu substancje aktywne chronią owoce wielokierunkowo. Produkt może być stosowany zarówno zapobiegawczo, jak i interwencyjnie. Zalecana dawka Bellis® 38 WG wynosi 0,8 kg/ha. W sytuacji wysokiego zagrożenia chorobami przechowalniczymi możliwe jest wykonanie dwóch zabiegów: pierwszy około 21 dni przed zbiorem, a drugi około 7 dni przed planowanymi zbiorami. Karencja wynosi 7 dni. W doświadczeniach prowadzonych przez belgijski ośrodek badawczy PCFruit na odmianie Pinova w sezonie 2024/2025 Bellis® 38 WG należał do grupy fungicydów wykazujących najwyższą skuteczność w ograniczaniu gorzkiej zgnilizny owoców.

Ilość owoców porażonych gorzką zgnilizną (Neofabrea spp) w różnych wariantach ochrony. Ocena po przechowaniu w dniu 21.03.2025 roku.

Inwestycja, która się zwraca

W sezonach o obniżonym plonowaniu każdy owoc przeznaczony do sprzedaży ma szczególną wartość. Straty wynikające z chorób przechowalniczych mogą znacząco obniżyć rentowność produkcji, zwłaszcza w przypadku owoców przeznaczonych do długiego przechowywania. Dlatego ochrona przedzbiorcza powinna być traktowana nie jako dodatkowy koszt, lecz jako inwestycja w jakość plonu oraz bezpieczeństwo sprzedaży.

Podsumowanie

Choroby przechowalnicze pozostają jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla jakości jabłek po zbiorze. Gorzka zgnilizna, szara pleśń, mokra zgnilizna czy parch przechowalniczy mogą powodować znaczące straty ekonomiczne, szczególnie po kilku miesiącach magazynowania. Skuteczna strategia ochrony powinna obejmować cały sezon wegetacyjny, ze szczególnym uwzględnieniem okresu przedzbiorczego. W tym kontekście Bellis® 38 WG stanowi sprawdzone rozwiązanie wspierające producentów w ograniczaniu chorób przechowalniczych, utrzymaniu wysokiej jakości owoców i maksymalizacji zysków z produkcji.