Nielegalne porzeczki? Ostrzeżenie dla plantatorów i przetwórców

Krajowa Unia Producentów Soków (KUPS) oraz Krajowe Stowarzyszenie Przetwórców Owoców i Warzyw (KSPOiW) wystosowały pilne ostrzeżenie do uczestników rynku owoców miękkich, a w szczególności producentów i przetwórców czarnej porzeczki. Powodem jest rosnące zagrożenie związane z pojawiającymi się informacjami o skupie owoców zawierających niedozwolone poziomy pozostałości pestycydu – acetamiprydu.

Sytuację komplikuje wejście w życie znowelizowanego rozporządzenia Komisji Europejskiej (UE) nr 2025/158. Od 19 sierpnia 2025 roku dopuszczalny poziom pozostałości acetamiprydu w czarnej i czerwonej porzeczce zostanie drastycznie obniżony z 2 mg/kg do zaledwie 0,01 mg/kg – czyli do poziomu granicznego wykrywalności. Co szczególnie niepokojące, nowe regulacje nie przewidują żadnego okresu przejściowego, co oznacza, że wszystkie owoce zebrane obecnie, ale wprowadzone do obrotu po tej dacie, muszą już teraz spełniać nowe, surowsze wymagania.

Pomimo wyraźnych przepisów i nieuchronnego terminu ich wejścia w życie, w przestrzeni medialnej i wśród części podmiotów pojawiają się niepokojące sygnały. Zgodnie z doniesieniami, niektóre firmy i osoby prywatne promują skup owoców, które mogą zawierać przekroczone poziomy acetamiprydu, argumentując, że „jeszcze można je legalnie przetwarzać”. KUPS i KSPOiW jednoznacznie potępiają takie podejście, określając je jako „patologiczne inicjatywy”, które naruszają przepisy, podważają zaufanie do branży i stwarzają realne zagrożenie dla jej przyszłości.

Konsekwencje lekceważenia nowych norm mogą być poważne. Obecnie aż 70% przetworzonych produktów z czarnej porzeczki trafia na eksport – głównie do krajów Unii Europejskiej, gdzie obowiązują jednolite normy bezpieczeństwa żywności. Wprowadzenie do obrotu produktów niespełniających nowych wymagań może skutkować nie tylko ich wycofaniem z rynku, ale również długofalowym osłabieniem pozycji polskiej branży owocowo-warzywnej na arenie międzynarodowej.

Organizacje branżowe ostrzegają, że jakiekolwiek próby ominięcia przepisów lub eksportu towarów niespełniających norm mogą pociągnąć za sobą konsekwencje prawne, straty finansowe oraz nieodwracalne szkody wizerunkowe.

W odpowiedzi na nowe regulacje, organizacje branżowe i sami producenci podejmują liczne działania: prowadzone są szkolenia dla plantatorów, wdrażane są procedury kontrolne i zwiększany jest zakres badań laboratoryjnych surowca. Wszystko po to, by dostosować się do wymogów prawa i zapewnić bezpieczeństwo konsumentom.

W tej sytuacji KUPS i KSPOiW stanowczo apelują do wszystkich uczestników rynku – od plantatorów po skupy i przetwórnie – o rozwagę i odpowiedzialność. Przestrzeganie przepisów nie jest kwestią wyboru, lecz warunkiem dalszego funkcjonowania całego sektora czarnej porzeczki. Tylko poprzez wspólne działanie i respektowanie regulacji możliwe będzie utrzymanie stabilności oraz reputacji polskiej produkcji owocowo-warzywnej zarówno w kraju, jak i za granicą.