Mniej jabłek, ale lepsza jakość. Sadownicy z nadzieją patrzą w przyszłość

Sezon jabłkowy 2025 w Polsce przebiega pod znakiem ostrożnego optymizmu. Jak zauważa Jan Nowakowski, z firmy Genesis Fresh, kondycja sadów jest na ogół dobra, a jakość owoców zapowiada się obiecująco w większości gospodarstw. Pomimo napotkanych trudności, branża skutecznie adaptuje się do zmiennych warunków i wyzwań.

Początek sezonu był obiecujący, wczesna wiosna sprzyjała kwitnieniu i zawiązywaniu owoców. Jednakże przymrozki, które nawiedziły kraj w kwietniu i maju, mimo że nie były katastrofalne, negatywnie wpłynęły na niektóre odmiany, szczególnie te kwitnące wcześniej.

W rezultacie, według szacunków producentów oraz analiz wewnętrznych Genesis Fresh, przewiduje się spadek zbiorów na poziomie 10-15% w porównaniu z rokiem ubiegłym. Najbardziej ucierpiały odmiany takie jak Red Jonaprince, Gala i wybrane wczesne odmiany klubowe. W lepszej kondycji pozostają natomiast Golden Delicious oraz Idared, które powinny zapewnić średnie lub dobre plony zarówno jakościowo, jak i ilościowo.

W ostatnich latach zauważalna jest wyraźna zmiana w strukturze odmianowej sadów. Starsze odmiany, takie jak Gloster, Idared czy Ligol, stopniowo ustępują miejsca nowocześniejszym, bardziej konkurencyjnym rynkowo wariantom. Gala oraz Red Delicious zyskują na znaczeniu, głównie dzięki eksportowemu popytowi i elastyczności handlowej. Genesis Fresh aktywnie wspiera ten proces, promując odmiany odpowiadające wymaganiom europejskich sieci detalicznych.

W odpowiedzi na ryzyko związane z produkcją jabłek, część producentów decyduje się na inwestycje w uprawę gruszek. Choć ich udział w całkowitej powierzchni sadów pozostaje niewielki, obserwuje się systematyczny wzrost zainteresowania tym kierunkiem. Gruszki odpowiadają na rosnące zapotrzebowanie rynku, ale wymagają większych nakładów inwestycyjnych oraz know-how, dlatego ich uprawa koncentruje się głównie w bardziej doświadczonych lub zasobnych gospodarstwach.

Wzrost kosztów produkcji, od nawozów, przez paliwo, po opakowania i pracę – to jedno z największych wyzwań, z jakimi mierzą się obecnie sadownicy. Odpowiedzią na presję cenową są inwestycje w nowoczesną infrastrukturę: sortownie, chłodnie oraz automatyzacja. Coraz więcej gospodarstw stawia też na lepsze zarządzanie i konsolidację wolumenów w celu optymalizacji transportu i obniżenia kosztów jednostkowych. Mimo że ceny jabłek wysokiej jakości rosną, presja marżowa utrzymuje się, zwłaszcza wśród producentów opierających się wyłącznie na rynku krajowym.

Perspektywy eksportowe na sezon 2025 wyglądają obiecująco: owoce rozwijają się dobrze, a jakość czołowych odmian jest oceniana jako bardzo dobra. Trwają przygotowania do realizacji pierwszych programów eksportowych, szczególnie w odniesieniu do odmiany Gala.

Nieustannie rośnie też znaczenie zrównoważonego rozwoju i certyfikacji. Standardy takie jak GlobalG.AP, GRASP oraz ścisłe monitorowanie pozostałości środków ochrony roślin stają się rynkowym minimum dla firm chcących konkurować na arenie międzynarodowej. Dalsze inwestycje w jakość, identyfikowalność i logistykę będą kluczowe dla utrzymania pozycji Polski jako znaczącego gracza w europejskim handlu owocami.