Europejskie owoce i warzywa przegrywają w nowej umowie handlowej z USA

Freshfel Europe, organizacja reprezentująca europejski sektor świeżych owoców i warzyw, ostro skrytykowała nową umowę handlową między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi. Zdaniem stowarzyszenia, jednostronne ustępstwa UE stawiają europejskich producentów w wyjątkowo niekorzystnej pozycji.

Według Freshfel Europe, kluczowym problemem jest rażąca nierównowaga w warunkach dostępu do rynków. Zgodnie z umową, import owoców i warzyw z USA do UE zostanie całkowicie zliberalizowany – wszystkie cła mają zostać zniesione. Tymczasem eksporterzy unijni zmierzą się z 15-procentowym wzrostem ceł przy wprowadzaniu produktów na rynek amerykański.

– Taka asymetria osłabia konkurencyjność unijnych producentów i grozi poważnym ograniczeniem eksportu – podkreśla sekretarz generalny Freshfel Europe, Philippe Binard.

Organizacja ostrzega również, że preferencje przyznane USA mogą zachęcić inne państwa do ubiegania się o podobne przywileje na podstawie klauzuli Największego Uprzywilejowania (MFN).

Freshfel Europe krytykuje brak gwarancji ze strony USA dotyczących zniesienia wieloletnich barier sanitarnych i fitosanitarnych (SPS), które ograniczają eksport wielu produktów z UE, m.in. jabłek, gruszek czy cytrusów.

Zdaniem Binarda, amerykańscy eksporterzy uzyskają łatwy dostęp do rynku UE, podczas gdy unijni producenci nadal będą blokowani restrykcyjnymi regulacjami SPS.

Ponadto, organizacja zwraca uwagę na nierówne obciążenia regulacyjne: operatorzy z UE muszą przestrzegać restrykcyjnych wymogów dotyczących klimatu, zrównoważonego rozwoju i bezpieczeństwa żywności, podczas gdy producenci z USA mają większą swobodę i derogacje. To – według Freshfel Europe – podważa wiarygodność europejskiej polityki zrównoważonego rozwoju.

Zniesienie ceł na produkty amerykańskie oznacza dla UE spadek własnych dochodów o około 12 mld euro rocznie, co dodatkowo obciąży unijny budżet. Freshfel Europe wskazuje również na wątpliwości proceduralne: brak konsultacji z sektorem, pominięcie oceny skutków gospodarczych i osłabienie zasad Światowej Organizacji Handlu (WTO).

Już dziś UE ma niekorzystny bilans w handlu owocami i warzywami z USA – importuje ok. 700 tys. ton (2,7 mld euro), a eksportuje jedynie 75 tys. ton (0,7 mld euro). Freshfel Europe ostrzega, że nowa umowa jeszcze bardziej powiększy tę lukę.

Organizacja apeluje do Rady i Parlamentu Europejskiego o odrzucenie obecnego kształtu porozumienia i rozpoczęcie negocjacji nad wzajemnie korzystnymi, sprawiedliwymi i niedyskryminującymi warunkami wymiany handlowej.

– Jeśli umowa wejdzie w życie, unijne rolnictwo, polityka klimatyczna i pozycja Europy na arenie międzynarodowej znajdą się w poważnym kryzysie – podsumowuje Freshfel Europe.