Koniec wolnej sprzedaży pestycydów – nowe obowiązki dla rolników

Od marca 2026 roku w Polsce wchodzą w życie nowe przepisy dotyczące sprzedaży i stosowania środków ochrony roślin. Zmiany są znaczące i dotyczą praktycznie całego rynku – od producentów i importerów, przez sklepy, aż po rolników. W praktyce Polska wprowadza jeden z najbardziej restrykcyjnych systemów kontroli w branży agrochemicznej w Europie, a część rolników może odczuć je w codziennej pracy. Co się zmienia?

1. Koniec „wolnej sprzedaży” profesjonalnych pestycydów

Dotychczas wielu rolników mogło kupować środki ochrony roślin stosunkowo swobodnie, w sklepach stacjonarnych, a częściowo także online. Od marca 2026 roku:

• Każdy zakup profesjonalnego środka ochrony roślin musi być udokumentowany – sprzedawca sprawdzi Twoje kwalifikacje i zapisze transakcję w ewidencji.

• Niektóre środki, zwłaszcza fumiganty i produkty o wysokiej toksyczności, nie będą dostępne w sprzedaży online ani w formie „na telefon”.

• W praktyce oznacza to, że aby kupić środki ochrony roślin, trzeba mieć aktualne uprawnienia i być zarejestrowanym w systemie.

2. Ewidencja i weryfikacja

Nowe przepisy nakładają obowiązek prowadzenia szczegółowej ewidencji sprzedaży i stosowania środków. Dla rolników oznacza to:

• konieczność podania swoich danych przy każdym zakupie profesjonalnych pestycydów,

• możliwość kontroli przez inspektorów w przypadku wątpliwości co do legalności zakupu lub stosowania,

• konieczność przechowywania dowodów zakupu i stosowania przez określony czas.

3. Cyfrowa kontrola

Ministerstwo Rolnictwa przygotowuje systemy, które pozwolą na śledzenie obrotu i użytkowania środków ochrony roślin w formie cyfrowej. Dla rolników oznacza to:

• większą przejrzystość – urządzenia kontrolne będą wiedziały, jakie środki i w jakiej ilości są stosowane,

• szybsze reagowanie w przypadku naruszeń przepisów,

• konieczność dokładnego przestrzegania instrukcji stosowania.

4. Ograniczenia dla produktów importowanych

Nowe przepisy wprowadzają również zakaz wprowadzania na rynek produktów rolnych zawierających pozostałości substancji niedozwolonych w UE. W praktyce dla rolników oznacza to:

• większą pewność, że zakupione nawozy i środki ochrony roślin spełniają europejskie standardy bezpieczeństwa,

• konieczność sprawdzania etykiet i certyfikatów przy zakupie materiału siewnego lub środków ochrony roślin.

Dlaczego te zmiany wprowadzono?

Rząd podkreśla, że celem jest:

• zwiększenie bezpieczeństwa dla zdrowia ludzi i zwierząt,

• ochrona środowiska naturalnego,

• uszczelnienie rynku i eliminacja nielegalnego obrotu środkami chemicznymi.

Dla rolników oznacza to większą pewność, że stosowane środki są bezpieczne i legalne, ale też nowe obowiązki formalne.

Jak przygotować się do zmian?

1. Sprawdź swoje uprawnienia – konieczne jest posiadanie aktualnych kursów i certyfikatów, aby kupować profesjonalne środki ochrony roślin.

2. Dokumentuj każdy zakup – przechowuj faktury i potwierdzenia zakupu.

3. Zwracaj uwagę na etykiety i certyfikaty – szczególnie w przypadku nawozów, materiału siewnego i pestycydów importowanych.

4. Planuj zakupy wcześniej – ograniczenia w sprzedaży online i stacjonarnej mogą wpływać na dostępność niektórych środków.

5. Korzystaj z oficjalnych kanałów – sklepów i dystrybutorów zarejestrowanych w systemie, aby uniknąć problemów prawnych.