Jak trudny okaże się nowy sezon?

Dość szybko, chyba zbyt szybko, zbliża się nowy sezon 2026 w jabłoniach. Wysokie temperatury od początku marca dały impuls do startu wegetacji, zielona tkanka pojawiła się w różnych miejscach i na różnych odmianach.

Wchodzimy w ten sezon chyba jednak w minorowych nastrojach, bo rynek jabłek znalazł się w impasie. Ceny są niewysokie, nie tylko nie wzrosły od jesieni, ale nawet spadły, doliczając koszty przechowywania. Jeszcze bardziej niż ceny nad rynkiem ciąży kwestia relacji podaży i popytu, mamy po prostu zbyt dużo tych jabłek i żadnego pomysłu, co z nimi zrobić.

Wprawdzie zostały jeszcze ponad dwa miesiące handlu, natomiast sytuacja już teraz jest trudna. Pewnie znów zostanę oskarżony o sianie defetyzmu i manipulację rynkiem, ale jestem zwolennikiem mówienia sobie wprost, uczciwie i po męsku, zamiast karmienia się złudzeniami.

Potencjał plonotwórczy w polskich sadach wydaje się nad wyraz wysoki. Zapąkowanie jest duże, a straty zimowe w jabłoniach wydają się nieistotne w skali kraju. Obniżająco na potencjał plonotwórczy mogą zadziałać susza oraz deficyt azotu. Czynniki te mogą też nasilić negatywne następstwa przemarznięć zimowych. Może również mocniej dać o sobie znać parch.

Po zimie mamy bardzo dużo liści, które w ogóle się nie rozłożyły, a wiele sadów miało w roku ubiegłym wdrożony oszczędnościowy plan ochrony, więc parch na liściach występuje dość powszechnie. Prognozy na kwiecień nie przewidują dużych opadów, a anomalia temperaturowa ma być wręcz ujemna względem średniej z ostatnich lat. Taki przebieg pogody nie zwiastuje parchowego sezonu, choć może maj przyniesie odwrócenie tendencji.

Po doświadczeniach ostatnich lat z pewną obawą, albo i nadzieją, patrzymy na majowe przymrozki. Obawą, bo ponownie można stracić plon i trzeci rok z rzędu może być ciosem, po którym niektórzy już się nie podniosą. Nadzieją, bo naprawdę nie mamy pomysłu na zagospodarowanie swoich plonów w latach urodzaju.

Niektórzy mawiają, że dobra jakość zawsze się obroni, więc trzeba inwestować i być lepszym od konkurencji, ale widziałem zbyt wiele skrzyń wyściełanych gąbkami, które później przeszkadzały przy wysypywaniu na przemysł, żeby bezwarunkowo potwierdzić te słowa.

Zachęcam wszystkich do przemyślenia, co i dla kogo chce się produkować, bo to jest podstawa tego biznesu. Już teraz, przed pierwszym wyjazdem w sad z opryskiwaczem, należy sobie jasno odpowiedzieć, jaki ma być docelowy klient na nasze owoce.

Produkujemy Szampiona? Należy celować w kaliber od 75 mm, bo takiego oczekuje polski rynek marketowy, a w roku potencjalnego urodzaju i suszy wszyscy będą mieli owoce zrywane od 65 mm - i nikt tego nie będzie chciał.

Red Jonaprince ma płynąć do Indii? Powinien być wysycony wapniem, dopracowany ochronnie i najlepiej w rozmiarze do 80 mm.

Nikt tu nie mówi o kontraktach z gwarantowaną ceną i wolumenem, tylko o pomyśle na swoje jabłka i ich sprzedaż. Tak, wiem,  przymrozki mogą wszystko wywrócić do góry nogami, ale co się stanie, jeśli ich nie będzie?

Wiosną 2025 przymrozki były, a my i tak mamy problem z jabłkami z tamtego sezonu. Wydaje się, że czasy dużych marż na produkcji owoców minęły bezpowrotnie, a jedyne, co jest pewne, to wysokie i coraz wyższe koszty produkcji.

Być może dla wielu sadowników rozwiązaniem jest produkcja jabłek do przetwórstwa - różnorakiego, niekoniecznie od razu na koncentrat. Prosta analiza cen z lat poprzednich pokazuje, że produkcja jabłek na obieranie, a nawet na puree jabłkowe, wydaje się rozsądną alternatywą ekonomiczną dla produkcji deserowej - szczególnie w przypadku niektórych odmian, starszych kwater czy niedostatków finansowych na inwestycje w ochronę i nawożenie.

Warto też zwrócić uwagę, że dwa kraje, które kupowały dużo polskich jabłek w 2024 roku, Holandia i Niemcy, nie kupowały ich w 2025, ponieważ miały duże własne zbiory, szczególnie w grupie Jonagolda. Mogą więc być dotknięte przemiennością i mieć większy apetyt zakupowy w 2026 roku.

Nie ma tu prostych rozwiązań i każdy musi sam podjąć decyzję o drodze, jaką wybierze w tym sezonie. Najważniejsze jednak, aby tę decyzję podjąć i nie produkować czegokolwiek dla kogokolwiek, tylko mieć konkretny pomysł na to, co ma z tego sadu wyjechać.