Ceny minimalne w rolnictwie? Resort: to niezgodne z zasadami rynku UE

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi odniosło się do postulatu Krajowej Rady Izb Rolniczych dotyczącego wprowadzenia cen gwarantowanych na produkty rolne, które miałyby stabilizować sytuację ekonomiczną gospodarstw rolnych. W swojej odpowiedzi resort jednoznacznie wskazał, że obecne ramy prawne Unii Europejskiej oraz kierunek wspólnej polityki rolnej nie dopuszczają możliwości ustalania sztywnych cen minimalnych na poziomie krajowym.

Jak podkreślono, tego typu mechanizm byłby sprzeczny z zasadami jednolitego rynku UE oraz regułami konkurencji. System ten opiera się na swobodnym przepływie towarów i równych warunkach rywalizacji pomiędzy producentami we wszystkich państwach członkowskich, co wyklucza administracyjne narzucanie cen skupu.

Resort przypomniał jednocześnie, że na poziomie unijnym trwają prace nad rozwiązaniami mającymi poprawić pozycję rolników w łańcuchu dostaw żywności. W październiku 2025 roku Parlament Europejski przyjął stanowisko dotyczące pakietu regulacji określanych jako działania na rzecz „sprawiedliwych cen”. Wśród proponowanych instrumentów znalazły się m.in. obowiązkowe umowy pisemne między stronami transakcji, wzmocnienie ochrony przed nieuczciwymi praktykami handlowymi oraz możliwość renegocjacji kontraktów w przypadku istotnego wzrostu kosztów produkcji.

Ministerstwo wskazało również, że stabilizacja dochodów rolników w Polsce i UE realizowana jest obecnie poprzez szereg innych mechanizmów wsparcia. Należą do nich przede wszystkim dopłaty bezpośrednie i płatności obszarowe, preferencyjne kredyty i instrumenty finansowe, dopłaty do paliwa rolniczego, a także programy inwestycyjne wspierające modernizację gospodarstw oraz rozwój przetwórstwa rolno-spożywczego.

Istotnym elementem polityki wsparcia są również działania ograniczające presję importową. Obejmują one m.in. utrzymanie ograniczeń w przywozie wybranych produktów z Ukrainy oraz wzmacnianie kontroli nad importem z państw trzecich poprzez egzekwowanie unijnych standardów bezpieczeństwa żywności, dobrostanu zwierząt i ochrony roślin.

Resort zwrócił uwagę na znaczenie wsparcia realizowanego w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, dzięki któremu wielu rolników zwiększyło możliwości magazynowania zbóż. Pozwala to na elastyczniejsze zarządzanie sprzedażą i unikanie konieczności zbytu produktów bezpośrednio po zbiorach, kiedy ceny są zazwyczaj najniższe.

MRiRW od lat podkreśla także znaczenie współpracy między producentami rolnymi. Jak wskazano, indywidualni rolnicy często mają ograniczoną siłę negocjacyjną wobec dużych, skonsolidowanych odbiorców, co skutkuje przejmowaniem znacznej części wartości przez pośredników. Dlatego resort rekomenduje rozwój wspólnych struktur handlowych, takich jak grupy producentów rolnych, spółdzielnie czy organizacje producentów.

Na zakończenie ministerstwo zapewniło, że na bieżąco monitoruje sytuację na rynkach rolnych i podejmuje działania zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym, których celem jest zapewnienie rolnikom stabilnych i przewidywalnych warunków prowadzenia działalności.