Studnie rolnicze do legalizacji? Czas na uproszczenie przepisów wodnych

Dostęp do wody odgrywa ogromną rolę w utrzymaniu stabilnych plonów i ochronie upraw przed skutkami zmian klimatu. Kwestia poboru wody na potrzeby działalności rolniczej, w tym nawadniania i zraszania antyprzymrozkowego, stała się przedmiotem dyskusji w Sejmie.

Poseł Mirosław Maliszewski, prezes Związku Sadowników Rzeczypospolitej Polskiej, podkreślał, że pobór wody w rolnictwie ma kluczowe znaczenie dla prowadzenia produkcji roślinnej. Wskazał przede wszystkim dwa podstawowe zastosowania: nawadnianie upraw w okresach niedoboru wody oraz zraszanie antyprzymrozkowe, które chroni rośliny przed skutkami wiosennych spadków temperatur.

Jak zaznaczył w wystąpieniu, rolnicy od lat inwestowali we własne źródła wody – studnie oraz inne urządzenia poboru – często w odpowiedzi na rosnące ryzyko suszy i przymrozków. W wielu przypadkach inwestycje te były realizowane w sposób nieformalny lub bez pełnej świadomości obowiązujących wymogów administracyjnych, w tym różnic między procedurami budowlanymi a wodnoprawnymi.

Problemem pozostaje fakt, że część istniejących ujęć nie została zalegalizowana, mimo że w wielu przypadkach pobór wody mieści się w dopuszczalnych limitach określonych przepisami prawa wodnego. Jak wskazał, takie urządzenia są dziś powszechnym elementem krajobrazu wiejskiego, ale jednocześnie generują problemy formalne dla gospodarstw.

Brak uregulowanego statusu studni i innych ujęć wody utrudnia rolnikom dostęp do programów wsparcia inwestycyjnego, szczególnie w zakresie nawadniania i systemów ochrony upraw przed przymrozkami. Wymogi formalne, w tym konieczność posiadania legalnie wykonanego źródła wody oraz odpowiednich pozwoleń, ograniczają możliwość korzystania z dostępnych środków. W efekcie – jak wskazał – stopień wykorzystania niektórych programów był bardzo niski.

W trakcie wystąpienia Maliszewski podkreślił potrzebę zmian legislacyjnych, które umożliwiłyby uproszczenie procedur oraz legalizację istniejących studni, w szczególności tych wymagających pozwoleń budowlanych i wodnoprawnych. Celem proponowanych rozwiązań ma być uporządkowanie dotychczasowego stanu prawnego oraz ułatwienie rolnikom dostępu do narzędzi wspierających inwestycje w gospodarstwach.

Maliszewski zwrócił również uwagę, że kwestia dostępu do wody nabiera znaczenia strategicznego w kontekście bezpieczeństwa żywnościowego. W jego ocenie rolnictwo jako sektor odpowiedzialny za produkcję żywności powinno mieć zagwarantowane stabilne warunki korzystania z zasobów wodnych, szczególnie w obliczu rosnącej konkurencji między różnymi gałęziami gospodarki.