Dopłaty do nawozów: 66 mln euro dla polskich rolników. Rząd zdecyduje, czy zwiększyć pomoc

Polska otrzyma 66 mln euro z unijnego pakietu wsparcia dla rolników o łącznej wartości 540 mln euro. To druga najwyższa alokacja w Unii Europejskiej – więcej środków trafi jedynie do Francji, która ma otrzymać około 107 mln euro. Pomoc została przygotowana przez Komisję Europejską w odpowiedzi na utrzymujące się wysokie ceny nawozów i rosnące koszty produkcji rolnej.

Środki pochodzą z tzw. rezerwy kryzysowej i mają pomóc rolnikom w całej Unii złagodzić skutki trudnej sytuacji na rynku nawozów. Jednocześnie wprowadzono zmiany w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, które umożliwiają szybsze wypłaty i większą elastyczność w udzielaniu wsparcia.

Skąd problem z nawozami?

Wzrost cen nawozów to efekt kilku czynników. Kluczowe znaczenie mają wysokie ceny gazu ziemnego, który jest podstawowym surowcem wykorzystywanym w produkcji nawozów azotowych. Dodatkowo Unia Europejska w dużym stopniu uzależniona jest od importu surowców – zarówno gazu, jak i fosforytów, które są niezbędne do produkcji nawozów fosforowych.

Znaczna część światowych zasobów tych surowców znajduje się poza UE, co sprawia, że europejskie rolnictwo jest szczególnie wrażliwe na napięcia geopolityczne i zakłócenia w handlu międzynarodowym.

Ile realnie trafi do rolników?

Choć kwota 66 mln euro może wydawać się znacząca, w praktyce skala wsparcia dla pojedynczych gospodarstw może być ograniczona. W przeliczeniu na hektar dopłaty mogą być relatywnie niewielkie, zwłaszcza w porównaniu z wcześniejszymi programami pomocowymi.

Kluczowe jest jednak to, że państwa członkowskie mogą zwiększyć unijną pomoc nawet o 200 procent ze środków krajowych. W praktyce oznacza to, że całkowita wartość wsparcia może zostać nawet potrojona, jeśli rząd zdecyduje się na pełne wykorzystanie tej możliwości.

Decyzja należy do rządu

Obecnie najważniejsze rozstrzygnięcia zapadają na poziomie krajowym. Trwa dyskusja, czy dodatkowe środki na wsparcie rolników powinny pochodzić wyłącznie z budżetu resortu rolnictwa, czy także z innych źródeł państwowych.

Od tych decyzji zależy realna skala pomocy dla gospodarstw. Bez istotnego wkładu krajowego wsparcie z UE może okazać się niewystarczające wobec rosnących kosztów produkcji.

Mniejszy program niż wcześniej

Rolnicy zwracają uwagę, że obecny pakiet unijny jest mniejszy niż wcześniejsze programy pomocowe związane z kryzysem nawozowym. Oznacza to, że nawet przy relatywnie wysokiej pozycji Polski w podziale środków, realna pomoc może być ograniczona.